ANA SAYFA BİZE ULAŞIN BAĞLANTILAR ABOUT US
HIZLI ERİŞİM

17 Kasım 2019 Pazar  

                             »Adana   »Antalya   »Aydın   »Balıkesir   »Bursa   »Çanakkale   »Denizli   »Diyarbakır   »Erzurum   »Eskişehir   »Gaziantep   »Hatay   »İstanbul   »İzmir  
                             »Kayseri   »Kahramanmaraş   »Konya   »Malatya   »Manisa   »Mersin   »Muğla   »Rize   »Samsun   »Şanlıurfa   »Tekirdağ   »Trabzon   »Van        »İL TEMSİLCİLİKLERİ  

     Başkanın Mesajı

 

     Genel Kategoriler

 

     Özlük Çalışmaları

 

     Anlaşmalı Kurumlar

 

     Konular

 
 
ASGARİ ÜCRET TARİFELERİ
ÜYELİK İŞLEMLERİ
2017 YILI KAMULAŞTIRMA BİLİRKİŞİ LİSTESİ
YETKİ BELGESİ ALAN ÜYELERİMİZ
 

—S. S. Sorular

»GENEL

»ÜYELİK İŞLEMLERİ

 

—Bilgi Edinme

Kendi adınıza
(Bireysel / Gerçek Kişilik)
Bilgi Edinme Başvurusu

Kurumunuz adına
(Tüzel Kişilik)
Bilgi Edinme Başvurusu

 BUĞDAY DOSYASI

    Yayına Giriş Tarihi: 30.12.2014  Güncellenme Zamanı: 21.09.2015 17:19:59  Yayınlayan Birim: GENEL MERKEZ  
 

Güncellenme Zamanı: 06.02.2015 12:30:20

Uygulanan politikalar, çiftçiyi buğday ekmekten vazgeçirmektedir. Türkiye`de 2000 yılında 94 milyon dönüm alanda buğday ekimi yapılırken, 2014 yılında 77 milyon dönüm buğday ekilmiştir...

 BUĞDAY DOSYASI  

Türkiye, birçok ürünün yetiştirilmesine imkan veren iklim ve ekolojik özellikleri nedeniyle tarımsal üretim açısından avantajlı bir ülke olup, toplam istihdamın %24,6`sı tarım sektöründe yer almaktadır. 

Türkiye`de hububat ekim alanlarındaki en belirgin artış 1951-60 döneminde olmuştur. Bu artış Marshall Planı çerçevesinde tarımda yaşanan hızlı traktörleşmeye bağlı olarak mera alanlarının sürülmesiyle sağlanmıştır. Hububat üretiminde 1950`li yıllardaki artışlar ekim alanlarındaki genişlemeden, 1970`lerden sonraki artışlar ise verimdeki yükselmeden kaynaklanmıştır. 

Buğday ekim alanları ve üretimindeki ilk önemli artış 1936-40 döneminde Buğday Koruma Kanunu nedeniyle olmuştur. Ekim alanındaki artışların yeniden hızlanması 1950`lerden sonra başlamış; 1951-55 döneminde 6,  1961-65`te 7,8, 1976-80`de 9,3 milyon hektara ulaşmıştır.  

1946-60 döneminde görülen artışlarda 1949`dan sonra traktör sayısının hızla artması etkili olmuştur. Ekim alanları 1991-95 döneminde 9,6 milyon hektara ulaşmış; ancak bu dönemden sonra gerilemeye başlayarak 2006-2010 döneminde 8,1 milyon hektara düşmüştür.

1986-90 döneminde 18,9 milyon yon olan üretim, 2005-2010 dönemi ortalaması olarak yıllık 19 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Başka bir ifadeyle buğday üretimi 30 yıldır yerinde saymaktadır. Türkiye`de çeşit sayısındaki fazlalığa karşın; buğday verim ve üretiminde belirgin artışlar sağlanamamaktadır. Ekim alanlarının tarla alanları üst sınırına ulaşması ve üretimin kurak koşullarda yapılması; verimi ve dolayısıyla üretim düşürmektedir. Öte yandan bu dönemde tahıllarda verimlilik ve maliyet sorunlarını çözmek için ciddi bir çaba gösterilmediği öne sürülebilir.  

Ülkemiz dünyanın önde gelen un ihracatçılarından biridir. Bu nedenle iç tüketimin yanı sıra, sektördeki en önemli hububat talebi un fabrikalarından gelmektedir. Ayrıca yem sanayi ve ihracata konu olan beyaz et sektörünün de hububat talebi olmaktadır. 

Türkiye yüzölçümünün %30`u (23,8 milyon hektar) tarım yapılabilir özelliktedir. Tarım alanlarının nadas alanları hariç %65,5`i (15,6 milyon hektar) tarla bitkilerine ayrılmıştır. Bu alanın da yaklaşık %74`ünde (11,5 milyon hektar) hububat ekilmektedir. Hububat ekim alanı içerisinde %67,2`lik pay ile ilk sırada buğday, %23,7`lik payla ikinci sırada arpa ve %5,7`lik payla mısır üçüncü sırada yer almaktadır. Bu ürünleri sırasıyla çavdar, çeltik, yulaf ve tritikale izlemektedir. 

Buğday üretimi, ülkemizin her bölgesinde yapılmaktadır. Bu nedenle buğday, tarla bitkileri içerisinde ekiliş alanı ve üretim miktarı bakımından ilk sırayı almaktadır. Son 20 yılda buğday ekim alanları 7,5- 9,8 milyon hektar arasında; üretimi ise 17,2 – 22,05 milyon ton arasında değişmiştir. Ülkemizde artan nüfusla birlikte buğday talebi de artmaktadır. Ekmek, bulgur, makarna, irmik, bisküvi, nişasta ve buğdaya dayalı diğer unlu mamuller tüketimi dikkate alındığında buğday tüketimimiz 18-18,5 milyon ton düzeyindedir.

 

 

Türkiye`de Hububat Alanları 

Son 14 yıla bakıldığında buğday ekim alanlarının 7,5–9,4 milyon hektar arasında; üretim miktarının ise 17,2–22,1 milyon ton arasında değiştiği görülmektedir. 2007 yılında yaşanan kuraklık nedeniyle üretim 17,2 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. TÜİK`e göre 2013 yılında buğday üretimi 22,050 milyon ton olup; 2014 yılı itibariyle 19,0 milyon tona düştüğü tahmin edilmiştir. 

Yıllar İtibariyle Buğday Üretimi 

Yıllar

Ekilen alan

(Dönüm)

Üretim

(Milyon ton)

2000

94.000.000

21,0

2001

94.000.000

19,0

2002

93.000.000

19,5

2003

91.000.000

19,0

2004

93.000.000

21,0

2005

92.500.000

21,5

2006

84.900.000

20,0

2007

80.977.000

17,2

2008

80.900.000

17,8

2009

81.000.000

20,6

2010

81.034.000

19,7

2011

80.960.000

21,8

2012

75.296.394

20,1

2013

77.726.000

22,1

2014

77.000.000

19,0

 

Buğday Türkiye`nin her bölgesinde yetiştirilebilmekle birlikte özellikle Orta Anadolu Bölgesi`nde yaygın olarak üretilmektedir. Nitekim 2013 yılı ekmeklik buğday üretiminde %36`lık pay ile ilk sırada Orta Anadolu Bölgesi yer almaktadır. Orta Anadolu`yu %15 oranıyla Marmara Bölgesi ve %14 oranıyla Güneydoğu Anadolu Bölgesi izlemektedir. Üretimden en az pay %7 ile Doğu Anadolu ve Ege Bölgeleri almaktadır. Makarnalık buğday üretiminde ise ilk sırayı %46`lık payla Güneydoğu Anadolu Bölgesi almakta, ikinci sırada Orta Anadolu Bölgesi (%28), üçüncü sırada ise Ege Bölgesi (%13)  yer almaktadır. 

Bölgeler Bazında Buğday Üretimi (2013 yılı, Bin ton) 

 

Ekmeklik Buğday

Makarnalık Buğday

Bölgeler

Miktar

%

Miktar

%

Marmara

2.638

15

0,9

0,02

Ege

1.245

7

526

13

Orta Anadolu

6.536

36

1.143

28

Akdeniz

2.159

12

377

9

Doğu Anadolu

1.253

7

31

1

Güneydoğu Anadolu

2.456

14

1.881

46

Karadeniz

1.687

9

118

3

Toplam

17.975

100

4.075

100

 

Buğday üretimi bakımından kendine yeterli düzeyde olan Türkiye`de, bazı yıllar olumsuz iklim koşullarına bağlı olarak üretimde ve kalitede yaşanan sorunlardan dolayı talep karşılanamamakta ve ithalat yapılmaktadır. Buğday ithalatı 2002 yılında 1 milyon 117 bin ton olarak gerçekleşmiş; 2011 yılında ise son yılların en yüksek seviyesi olan 4 milyon 755 bin tona ulaşmıştır.

 Türkiye`nin Yıllar İtibariyle Buğday İthalat Miktarları 

Yıllar

Miktar

(Bin ton)

Değer

(Milyon $)

Ortalama

Fiyat ($/Ton)

2002

1.117

150

135

2003

1.846

278

150

2004

1.065

222

208

2005

136

25

185

2006

240

53

219

2007

2.147

570

266

2008

3.708

1.483

400

2009

3.393

902

266

2010

2.554

655

256

2011

4.755

1.623

341

2012

3.719

1.126

303

2013

4.053

1.289

318

2014

3.287

990

-

 

2011 yılında buğday ithalatının yüksek olmasının temel nedeni, 25 Şubat–1 Mayıs 2011 tarihleri arasında buğdayın gümrük vergisi oranının %130`dan %0`a indirilmesidir. 2013 yılında buğday ithalat miktarı ise 4 milyon 53 bin ton olarak gerçekleşmiştir. 

Buğday ithalatının büyük çoğunluğu navlun ve rekabetçi fiyat avantajına bağlı olarak Rusya Federasyonu, Kazakistan, ABD ve Ukrayna`dan yapılmaktadır. 

2002-2013 DÖNEMİNDE GİRDİ FİYATLARI 4 KAT ARTTI 

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı`nın verilerine göre; 2002-2013 yıllarını kapsayan dönemde kimyasal gübre fiyatları cinsine göre %240-%320 düzeyinde artmıştır. Aynı dönemde karma yem ve mazot fiyatlarındaki artış ise %300`ü bulmuştur. 

Yıllara Göre Tarımsal Girdilerin Fiyatlarındaki Değişmeler 

Tarım Girdileri

2002

2013

İndeks

(2002 = 100)

%21 Amonyum sülfat, TL/ton

162

548

338

%26 Kalsiyum amonyum nitrat, TL/ton

176

699

397

%33 Amonyum nitrat, TL/ton

193

810

420

Üre, TL/ton

237

983

415

Diamonyum fosfat, TL/ton

354

1.219

344

Kompoze (20.20.0), TL/ton

254

880

346

Süt yemi, TL/ton

200

786

393

Besi yemi, TL/ton

190

764

402

Mazot (ortalama), TL/ton

1.090

4.260

391

Kaynak: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Türkiye Yem Sanayicileri Birliği

 

TMO 2013 yılında ekmeklik buğdayın fiyatı 720 TL/ton olarak açıklanmıştır. Buna göre, 2002–2013 yıllarını kapsayan dönemde ekmeklik buğdayın fiyatı %210 düzeyinde artmıştır. Buna karşılık (daha önce açıklandığı şekilde) kimyasal gübre ve mazot fiyatlarındaki ortalama artış ise %300`ü bulmuştur. 

 TMO`nun Belirlediği Buğday Müdahale Alım Fiyatları Değişimi 

Yıllar

Alım Fiyatı

(TL/Ton)

Artış

(%)

Fiyat İndeksi

(2002 = 100)

2002

230

40

100

2003

325

41

141

2004

370,5

14

161

2005

350

-6

152

2006

375

7

163

2007

425

13

185

2008*

500

-

217

2009

500

0

217

2010

550

10

239

2011

605

10

263

2012

665

10

289

2013

690

10

300

2014

780

11

339

 (*) Müdahale Alım Fiyatı açıklanmamış, emanet alımlar için 500TL/Ton fiyat belirlenmiştir.

 

Kaynak: TÜİK ve Uluslararası Hububat Konseyi (IGC: International Grains Council)

 

—Dosyalar

(21 KB) (30.12.2014 14:31:41)

PDF uzantılı Makale dosyalarını veya diğer Ek Dosyaları okuyabilmeniz için
Acrobat® Reader®'ın bilgisayarınızda yüklü olması gerekmektedir.
Acrobat® Reader® yüklemek için

Okunma Sayısı: 32767

Tüm Raporlar »

Google Windows Live Yahoo! MyWeb Del.icio.us Technorati Digg Facebook Twitter Sık Kullanılanlar e-Posta Gönder RSS Haber Kaynağı

ADANA ·  ANTALYA ·  AYDIN ·  BALIKESİR ·  BURSA ·  ÇANAKKALE ·  DENİZLİ ·  DİYARBAKIR ·  ERZURUM ·  ESKİŞEHİR ·  GAZİANTEP ·  HATAY ·  İSTANBUL ·  İZMİR
KAYSERİ ·  KAHRAMANMARAŞ ·  KONYA ·  MANİSA ·  MERSİN ·  MUĞLA ·  RİZE ·  SAMSUN ·  ŞANLIURFA ·  TEKİRDAĞ ·  TRABZON ·  VAN

COPYRIGHT © 2004-2019 TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI
KARANFİL SK. 28/18 06640 KIZILAY / ANKARA
TEL: 444 1 966   FAKS: (+90) 312 418 51 98   e-POSTA: zmo@zmo.org.tr

Oda aidatlarınızı kredi kartınızla güvenli bir ortamda ödeyebilirsiniz.
ÜYE HAKLARI VE GÜVENLİ AİDAT ÖDEME 
 

Key İnternet Hizmetleri Ltd. Şti.