KAMU YÖNETİMİ TEMEL KANUNU VE TARIM - EVRENSEL - 15.02.2004

GENEL MERKEZ
16.02.2004 (Son Güncelleme: 15.07.2008 11:36:37)

KAMU YÖNETİMİ TEMEL KANUNU VE TARIM

GÖKHAN GÜNAYDIN*

ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI BAŞKANI GÖKHAN GÜNAYDIN, TASARISININ TARIM SEKTÖRÜNE ETKİLERİNİ GAZETEMİZE DEĞERLENDİRDİ.

“REFORMUN” TARIM SEKTÖRÜNDEKİ KAMU HİZMETİNE ETKİSİ NASILDIR, ANAYASAL HÜKÜMLERLE UYUMLU MUDUR?

ANAYASA’NIN 45. MADDESİ, TARIM ALANLARININ KORUNMASI, PLANLANMASI, GİRDİLERİN SAĞLANMASI, ÜRETİMİN ARTIRILMASI, ÜRETİCİNİN ÜRÜNÜNÜN KATMA DEĞERİNE SAHİP ÇIKACAĞI BİR YAPININ OLUŞTURULMASI GİBİ GÖREVLERİ KAMUSAL UĞRAŞI OLARAK GÖRMEKTE VE BUNLRIN DEVLET TARAFINDAN YERİNE GETİRİLECEĞİNİ BELİRTMEKTEDİR. BUNA KARŞILIK TASARI İLE, ULUSAL VE BÖLGESEL DÜZEYDE FAALİYET GÖSTEREN ARAŞTIRMA ENSTİTÜLERİ VE LABORATUVARLAR MERKEZDE TUTULMAKTA, TARIM BAKANLIĞI’NIN GERİYE KALAN TÜM TAŞRA TEŞKİLATI İL ÖZEL İDARELERİNE DEVREDİLMEKTEDİR. TASARI BURADA DURMAMAKTA, İL ÖZEL İDARELERİNİN YANINA ÜNİVERSİTELERİ, MESLEK KURULUŞLARINI VE BELEDİYELERİ DE EKLEMEKTE; TARIMSAL HİZMETLERİN, İLGİLERİ İTİBARİYLE ÜNİVERSİTELERE, NOTERLERE, MESLEK KURULUŞLARINA, HİZMET BİRLİKLERİNE, ÖZEL SEKTÖRE VE ALANINDA UZMANLAŞMIŞ SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİNE GÖRDÜRÜBİLECEĞİNİ ÖNGÖRMEKTEDİR. TASARI HÜKÜMLERİ HEP BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE, KAMU HİZMETİ-KÖYLÜ-YURTTAŞ İLİŞKİSİNİN KOPARILARAK, YERİNE PİYASA İŞİ - KÖYLÜ-MÜŞTERİ İLİŞKİSİ KONULMKTADIR. BEDELSİZ YA DA DÜŞÜK ÜCRETLİ KAMU HİZMETİ YERİNE, PİYASA AKTÖRLERİNİN KâRLARINI DA KAPSAYAN FATURALANMIŞ PİYASA İŞİNİN GEÇECEĞİNİ, BU YENİ “SERVİS” BİÇİMİNDEN ANCAK PARASI OLANLARIN YARARLANABİLECEĞİNİ ORTAYA KOYMAKTADIR.

GENEL OLARAK TARIMSAL HİZMETLERDE İSE, KAYNAK KULLANIMINDA ARTAN BİR ETKİNSİZLİK VE VERİMSİZLİK YANINDA, BÖLGESEL EŞİTSİZLİKLERİN BÜYÜMESİ, TARIMSAL HİZMETLERDE NİCELİK VE NİTELİK KAYBI, MÜTEAAHHİTLEŞTİRME/TAŞERONLAŞMA UYGULAMALARI İLE KAMU HİZMETLERİN PAHALILAŞTIRILMASI VE KAMUDAN PİYASAYA RANT AKTARIMI SÜREÇLERİNİN HIZLANMASI SÖZ KONUSU OLACAKTIR. BU YAPININ İSE, ANAYASA’NIN 45. MADDESİNE AYKIRI OLDUĞU ORTADADIR.

TARIMSAL KAMU YÖNETİMİ ÜZERİNE NASIL ETKİLER DOĞURACAKTIR?

YUKARIDA DA BELİRTİLDİĞİ GİBİ, TASARILARIN GETİRDİĞİ DÜZENLEMELERLE, TARIM BAKANLIĞI’NIN MERKEZ TEŞKİLATI DARALTILMAKTA, TAŞRA TEŞKİLATI İL ÖZEL İDARELERİNE-BELEDİYELERE-MESLEK KURULUŞLARINA-ÜNİVERSİTELERE DEVREDİLMEKTEDİR. HAZİRAN VERSİYONUNDA, İL ÖZEL İDARELERİNE DEVREDİLECEK YAPILAR ARASINDA SAYILAN DEVLET ÜRETME ÇİFTLİKLERİ VE HARALARIN EKİM VERSİYONUNDA KAPSAM DIŞI BIRAKILMASI İLGİ ÇEKİCİDİR. BURADA, ÜRETME ÇİFTLİKLERİ VE HARALARIN, YABANCI FİRMALARLA ORTAKLIKLAR KURULMASI SURETİYLE, YAKIN GELECEKTE TÜMÜYLE KAMUSAL ALAN DIŞINA ÇIKARILMASINA YÖNELİK “STRATEJİ PLANLARININ” DEVREYE GİRDİĞİ VE BU NEDENLE SAYILAN YERLERİN DEVİR DIŞI BIRAKILDIĞI ÖNGÖRÜLEBİLİR.

AYRICA “REFORM” KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NÜ KALDIRARAK, İDAREYİ, İSTANBUL DIŞINDA İL ÖZEL İDARELERİNE, İSTANBUL İLİNDE İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NE PAY ETMEKTEDİR. TASARI HÜKMÜNÜN GERÇEKLEŞMESİ, TARIM BAKANLIĞI’NI KOL VE BACAKLARINDAN YOKSUN, İÇİ BOŞ BİR GÖVDEYE DÖNÜŞTÜRECEK, İŞLEVSİZLEŞTİREREK TÜMÜYLE TASFİYESİNE ZEMİN HAZIRLAYACAKTIR.

TARIM HİZMETLERİ MERKEZİ PLANLAMAYA DAYALI, HAVZA BAZINDA ÇALIŞMA GEREKTİREN, ÖZEL UZMANLIK BİLGİSİNE GEREKSİNİM GÖSTEREN HİZMETLER OLUP, BUNLARIN YERELE DEVREDİLMESİ, AMAÇLANDIĞI SÖYLENİLENİN TAM AKSİNE, TARIM HİZMETLERİNİN ETKİNLİK VE VERİMLİLİĞİNİ GERİYE GÖTÜRECEKTİR.

“REFORM”, TARIMSAL KAMU ÇALIŞANLARIN DURUMUNU NASIL ETKİLEYECEK?

TASARILARIN KAMU ÇALIŞANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İSE, STATÜ VE KAZANILMIŞ HAKLARIN KAYBI ŞEKLİNDE KENDİSİNİ GÖSTERECEKTİR. TASARI HÜKÜMLERİNİN AÇIK ANLAMI, TARIM SEKTÖRÜ ÇALIŞANININ, SİYASETE İYİCE YASLANMIŞ YARI SİYASİ-YARI BÜROKRAT DİYE TANIMLANABİLECEK BİR YAPININ OBJEKTİFLİĞİNE (!) DAYALI “PERFORMANS ÖLÇÜTÜ” KILICINI, HER YIL SÖZLEŞME YENİLEME DÖNEMLERİNDE ENSELERİNDE HİSSEDEREK YAŞAMALARI GERÇEĞİDİR. BU PERSONEL, AYNI ZAMANDA, YETKİLİ OTORİTENİN İSTEMİ UYARINCA, SÜRESİ BELLİ OLMAYAN GEÇİCİ GÖREVLENDİRME KARARLARI İLE DE MUHATAP OLACAKLARDIR. VERİLİ “KAMU YÖNETİMİ AST-ÜST İLİŞKİLERİ” ORTAMINDA, “İLGİLİNİN MUVAFAKATI” NIN BİR ŞEKİLDE SAĞLANACAĞINI ÖNGÖRMEK GÜÇ DEĞİLDİR.

KHGM PERSONELİNDEN İSE, 1500 MERKEZ TEŞKİLATI PERSONELİ TARIM BAKANLIĞI’NA, GERİYE KALAN 55.000 TAŞRA TEŞKİLATI PERSONELİ İSE İSTANBUL DIŞINDA BULUNDUKLARI İLLERDEKİ İL ÖZEL İDARELERİNE, İSTANBUL’DA İSE BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NE DEVREDİLECEKLERDİR. TASARI AYNI ZAMANDA, ÖRTÜK OLARAK, KAMU ÇALIŞANI SAYISININ AZALTILACAĞINI DA BELİRTMEKTEDİR. “TÜRKİYE’DE DEVLET BÜYÜKTÜR” SAPTIRMACASINI BİR TARAFA BIRAKARAK SALT DOLU - BOŞ KADRO KARŞILAŞTIRMASI YAPMAK BİLE, TARIM ALANINDA GÖREVLİ KAMU ÇALIŞANI SAYISINDAKİ GERİYE GİDİŞİ AÇIKÇA GÖZLER ÖNÜNE SERMEKTEDİR. TÜRKİYE’DE TARIMSAL KAMU YÖNETİMİNDE TOPLAM KADRONUN YÜZDE 27’Sİ BOŞ DURUMDADIR. BU ORAN, MEMUR KADROSUNDA YÜZDE 50’YE KADAR ÇIKARKEN, İŞÇİLERDE YÜZDE 11 DÜZEYİNDE KENDİSİNİ GÖSTERMEKTEDİR.

SONUÇ OLARAK, “KAMU YÖNETİMİ REFORMU” NASIL TANIMLANMALI VE NASIL TAVIR ALINMALIDIR?

“KAMU YÖNETİMİ REFORMU”, SAVLANDIĞININ AKSİNE “YEREL YÖNETİMLERİ GÜÇLENDİRMEK” YA DA “ETKİN VE VERİMLİ KAMU HİZMETİ SAĞLAMAK” AMACINA HİZMET ETMEMEKTEDİR. YAPILMAYA ÇALIŞILAN, “KAMU HİZMETİNİN” PİYASA, “YURTTAŞIN” MÜŞTERİ İLE DEĞİŞTİRİLDİĞİ BİR YERELLEŞME PROJESİDİR;

BUGÜN TARIMSAL KAMU YÖNETİMİNİN İÇİNDE BULUNDUĞU “DURUM”, 1984 REORGANİZASYONUNUN BİR SONUCUDUR. 20 YIL SONRANIN “REORGANİZASYONU”, KALAN KAMU YÖNETİMİNİ DE TASFİYE EDEREK, TARIM SEKTÖRÜNÜ TÜMÜYLE PİYASAYA TESLİM ETMEKTEDİR.

TARIM SEKTÖRÜ KAMU ÇALIŞANLARI, KAZANILMIŞ HAKLARININ ELLERİNDEN ALINACAĞI, “PERFORMANS ÖLÇÜTÜ” ADI ALTINDA, UZMAN OLMAYAN ANCAK YARI SİYASETÇİ - YARI BÜROKRAT, BELEDİYE BAŞKANI, İL ÖZEL İDARESİ MÜDÜRÜ, KAMU KURUMU NİTELİĞİNDE MESLEK ÖRGÜTÜ BAŞKANI NİTELİKLERİNDEN BİRİNİ ÜZERLERİNDE TAŞIYAN “YENİ YÖNETİCİLERİN” KEYFİ UYGULAMALARINA MUHATAP OLACAKLARI BİR DÖNEME GİRECEKLERDİR.

BUGÜNE KADAR TARIM ALANINDA YAPILAN ÖZELLEŞTİRMELER, ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ GENİŞ HALK KESİMLERİ ALEYHİNE SONUÇLAR ÜRETMİŞTİR. TARIMSAL KİT’LERİN BOŞALTTIĞI ALANLAR YABANCI “ÖZEL TEKELLER” TARAFINDAN TUTULMUŞ, KÖYLÜ ÜRETTİĞİNİ MALİYETİNE SATAMAZ KONUMA GELEREK YOKSULLAŞMIŞ, ÜRETİM YAPILARI KIRILMIŞ, BUNA KARŞILIK TÜKETİCİ, GIDA HARCAMALARI İÇİN GİDEREK YÜKSELEN FİYATLAR ÖDEMEK ZORUNDA KALMIŞTIR.

GÜBRE - ŞEKER - ÇAY - HUBUBAT - TÜTÜN ALANINDA YAPILACAK YENİ ÖZELLEŞTİRMELER SONRASINDA PİYASAYI TUTACAK ULUSLARARASI ŞİRKETLER ŞİMDİDEN BELLİDİR. DOLAYISIYLA, KAYBEDEN YİNE ÜRETİCİLER VE TÜKETİCİLER, KAZANAN İSE YABANCI SERMAYE VE TAŞERONLARI OLACAKTIR.

KAZANAN VE KAYBEDENİN BU KADAR AÇIK OLDUĞU BİR YAPIDA, HALKIN VE EMEK KESİMİNİN, KAZANIMLARINI KORUYAN BİR TUTUM İÇİNDE BİRLEŞMELERİ VE MÜCADELELERİNİ YÜKSELTMELERİ GEREKMEKTEDİR.

(*) ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI BAŞKANI

Okunma Sayısı: 947