ANA SAYFA BİZE ULAŞIN BAĞLANTILAR ABOUT US
HIZLI ERİŞİM

21 Aralık 2014 Pazar  

                             »Adana   »Antalya   »Aydın   »Balıkesir   »Bursa   »Çanakkale   »Denizli   »Diyarbakır   »Erzurum   »Eskişehir   »Gaziantep   »Hatay   »İstanbul   »İzmir  
                             »Kayseri   »Kahramanmaraş   »Konya   »Malatya   »Manisa   »Mersin   »Muğla   »Rize   »Samsun   »Şanlıurfa   »Tekirdağ   »Trabzon   »Van        »İL TEMSİLCİLİKLERİ  

     Başkanın Mesajı

 

     Genel Kategoriler

 

     Özlük Çalışmaları

 

     Konular

 
 
SOSYAL ETKİNLİK DUYURULARI
2012-2013 ÇALIŞMA RAPORU
ASGARİ ÜCRET TARİFELERİ
ÜYELİK İŞLEMLERİ
2014 YILI KAMULAŞTIRMA BİLİRKİŞİ LİSTESİ
TOPRAK KORUMA PROJESİ EĞİTİMİNE KATILARAK BAŞARILI OLAN VE YETKİ BELGESİ ALAN ÜYELER
DAMLA SULAMA SİSTEMLERİNİN TASARIMI EĞİTİMİNE KATILARAK BAŞARILI OLAN VE YETKİ BELGESİ ALAN ÜYELER
MERA GERİ DÖNÜŞÜM PROJESİ YAPMAYA YETKİLİ MÜHENDİSLER
TARIM ALET VE MAKİNALARI PROJELENDİRME EĞİTİMİNE KATILARAK BAŞARILI OLAN VE YETKİ BELGESİ ALAN ÜYELER
TOPRAK ETÜT VE HARİTALAMA YAPMAYA YETKİLİ ÜYELERİMİZ
DOĞAL LİF KAYNAKLI MİNÖR BİTKİLER
TARIM SÖZLÜĞÜ
LİF BİTKİLERİ
 

—S. S. Sorular

»GENEL

»ÜYELİK İŞLEMLERİ

 

—Bilgi Edinme

Kendi adınıza
(Bireysel / Gerçek Kişilik)
Bilgi Edinme Başvurusu

Kurumunuz adına
(Tüzel Kişilik)
Bilgi Edinme Başvurusu

 TARIM ARAZİLERİNE İLİŞKİN YÜRÜTMEYİ DURDURMA KARARI

    Yayına Giriş Tarihi: 09.04.2004  Güncellenme Zamanı: 09.04.2004 16:41:34  Yayınlayan Birim: GENEL MERKEZ  
 

T.C. DANIŞTAY
ONUNCU DAİRE
ESAS NO : 2003/3518

DAVACI VE YÜRÜTMENİN DURDURULMASINI İSTEYEN: GÖKHAN GÜNAYDIN
TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI BAŞKANI
KARANFİL SOK. NO:28/12 - KIZILAY/ANKARA

DAVALI : TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI - ANKARA

İSTEMİN ÖZETİ : 13.6.2003 TARİH VE 25137 SAYILI RESMİ GAZETE DE YAYIMLANAN
TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASI VE KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN 3, MADDESİNİN E, G, I, İ, J, K, M, N, O , Ö FIKRALARININ, 5.MADDESİNDE YERALAN "İZİNLENDİRİLMESİ TALEP EDİLEN ARAZİ MUTLAK TARIM ARAZİSİ İSE BU YÖNETMELİĞİN 9, 10, 11 VE 13 ÜNCÜ MADDELERİNDE YER ALAN İSTİSNALAR HARİÇ İİ MÜDÜRLÜKLERİNCE DOĞRUDAN REDDEDİLİR" İBARESİNİN, 6. MADDESİNİN 2. PARAGRAFININ TÜMÜYLE, 7. MADDESİNİN İLK PARAGRAFINDAKİ "11 VE 13'üncü" ibaresinin, 8.maddesindeki "marjinal tarım arazileri içerisinden veya" ibaresinin, 9. maddesinin ilk paragrafındaki "marjinal tarım arazilerinden başlamak kaydıyla" ibaresinin ve b, e ve f fıkralarının tümüyle, 10. maddesinin b fıkrasında yeralan "üretim ve depolama tesisleri ile bunlara ait ek tesisler" ibaresinin ve c ve d fıkralarının tümüyle, 10.maddesinin son paragrafının tümüyle, 11.maddesinin 2. fıkrasının, 13.maddesinin ilk paragraf hariç tüm bölümlerinin iptali ve yürütmenin durdurulması istenilmektedir.

Danıştay Tetkik Hakimi : Yunus Çetin

Düşüncesi : Yürütmenin durdurulması isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı : Nevzat Özgür

Düşüncesi : Yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için, 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanununun 27 inci maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmediği anlaşıldığından, istemin reddi gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince davalı idarenin savunması alındıktan sonra incelenmesine karar verilen yürütmenin durdurulması istemi, savunmanın geldiği görülmekle yeniden incelendi, gereği görüşüldü:

Dava; 13.6.2003 tarih ve 25137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin e, g. ı, i, j, k, m, n, o , ö fıkralarının, 5.maddesinde yeralan "izinlendirilmesi talep edilen arazi mutlak tarım arazisi ise bu yönetmeliğin 9, 10. 11 ve 13 üncü maddelerinde yer alan istisnalar hariç ii Müdürlüklerince doğrudan reddedilir" ibaresinin, 6. maddesinin 2, paragrafının tümüyle, 7. maddesinin ilk paragrafındaki "11 ve 13'ÜNCÜ" İBARESİNİN, 8.MADDESİNDEKİ "MARJİNAL TARIM ARAZİLERİ İÇERİSİNDEN VEYA" İBARESİNİN, 9. MADDESİNİN İLK PARAGRAFINDAKİ "MARJİNAL TARIM ARAZİLERİNDEN BAŞLAMAK KAYDIYLA" İBARESİNİN VE B, E VE F FIKRALARININ TÜMÜYLE, 10. MADDESİNİN B FIKRASINDA YERALAN "ÜRETİM VE DEPOLAMA TESİSLERİ İLE BUNLARA AİT EK TESİSLER" İBARESİNİN VE C VE D FIKRALARININ TÜMÜYLE, 10.MADDESİNİN SON PARAGRAFININ TÜMÜYLE, 11.MADDESİNİN 2. FIKRASININ, 13.MADDESİNİN İLK PARAGRAF HARİÇ TÜM BÖLÜMLERİNİN İPTALİ İSTEMİYLE AÇILMIŞTIR.
DAHA ÖNCE 26.8.1998 GÜNLÜ 23445 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN "TARIM ALANLARININ TARIM DIŞI GAYE İLE KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİK"İN İSMİ VE BAZI MADDDELERİNİN İPTALİ İSTEMİYLE AÇILAN DAVA, DANIŞTAY ONUNCU DAİRESİNCE İNCELENMİŞ VE TARIM ALANLARININ TARIM DIŞI GAYE İLE KULLANILMASININ TESPİTİNİN, TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞINCA, İLGİLİ KURULUŞLARLA İŞBİRLİĞİ SURETİYLE YAPILMASI VE TARIM ALANLARININ KORUNMASI İÇİN GEREKLİ TEDBİRLERİN ALINMASI GEREKİRKEN, BELİRTİLEN İŞBİRLİĞİ VE KOORDİNASYON SAĞLANMAKSIZIN KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE ÇIKARILMIŞ OLMASI, HUKUKA AYKIRI BULUNARAK 29.11.2000 GÜNLÜ, E:1999/130, K:2000/5886 SAYILI KARARLA YÖNETMELİĞİN İPTALİNE HÜKMEDİLMİŞ; BU DURUM ÜZERİNE TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞINCA, 10.8.2001 GÜNLÜ, 24489 SAYILI RESMİ GAZETE'de "Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik" yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulmuş, anılan Yönetmeliği yürürlükten kaldıran ve bazı hükümleri dava konusu edilen Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair yönetmelik 13.6.2003 tarih ve 25137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anayasanın 45.maddesinde; "Devlet, tarım arazileri ile çayır ve meraların amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek, tarımsal üretim planlaması ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak maksadıyla, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların işletme araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırır." hükmü yeralmıştır.

441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2/i maddesinde; taşınır, taşınmaz çiftçi mallarının korunmasını özel kanunlara göre sağlamak için ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak ve tarım dışında kullanılmaya tahsis edilecek araziyi tespit etmek, bunların kullanılmasına izin vermek için ilgili kuruluşlarla koordinasyonu sağlamak, aynı maddenin (t) fıkrasında; tarım alanlarının gayesine uygun bir şekilde kullanılmasını sağlamak, denetlemek ve ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak görevi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının görevleri arasında sayılmış, 10/a maddesinde ise, tarım alanlarının gayesine uygun bir şekilde kullanılması için prensip ve esasları belirlemek, bu konuda Bakanlık dışındaki ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak görevi Koruma Kontrol Genel Müdürlüğüne verilmiş, 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2/g maddesinde; tarım alanlarının gayesine uygun bir şekilde kullanılmasını sağlamak, denetlemek ve bu konu ile ilgili diğer kuruluşlarla işbirliği yapmak Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında gösterilmiş, Sekizinci beş Yıllık Kalkınma Planında da tarım alanlarının korunmasına yönelik bir takım önlemler düzenlenmiştir.

13.6.2003 tarih ve 25137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin 1.maddesinde; Yönetmeliğin amacının, 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde kararname ve 3202 sayılı köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca, tarım arazilerinin korunmasını ve amacına uygun bir şekilde kullanılmasını sağlamak ve bu alanların hangi zorunlu hallerde tarım dışı amaçlarla kullanılabileceğine dair usul ve esasları belirlemek olduğu kurala bağlanmış, 3.maddesinde de yönetmelikte geçen kavramların tanımı yapılmıştır. Davacı tarafından, iptali ve yürütülmesinin durdurulması istenilen bu tanımlar;

“e) Tarım Arazileri Sınıfı: Doğal özellikleri ve yapılan tarım şekline göre; nitelikleri Bakanlıkça belirlenen Mutlak tarım Arazileri, Özel Ürün Arazileri, Dikili Tarım Arazileri, Marjinal Tarım Arazilerini ifade eder.

g) Mutlak Tarım Arazisi: Bitkisel üretimde; toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin kombinasyonu yöre ortalamasında ürün alınabilmesi için sınırlayıcı olmayan, topoğrafik sınırlamaları yok veya çok az olan; ülkenin tarımsal üretiminde ülkesel, bölgesel veya yerel önemi nedeniyle tarımda kalması gereken, halihazır tarımsal üretimde kullanılan veya bu amaçla kullanıma elverişli arazilerdir.

ı) Özel Ürün Arazileri; Mutlak tarım ar'AZİLERİ VE DİKİLİ TARIM ARAZİLERİ DIŞINDA TOPRAK VE TOPOĞRAFİK SINIRLAMALARI NEDENİYLE YÖREYE ADAPTE OLMUŞ HER TÜRLÜ BİTKİSEL ÜRETİM YAPILAMAYAN SADECE ÖZEL BİTKİSEL ÜRÜNLERİN YETİŞTİRİCİLİĞİ İLE, SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİNİN VE AVCILIĞININ YAPILABİLDİĞİ, ÜLKENİN TARIMSAL ÜRETİMİNDE ÜLKESEL, BÖLGESEL VEYA YEREL ÖNEMİ NEDENİ İLE TARIMDA KALMASI GEREKEN ARAZİLERDİR.

İ) MARJİNAL TARIM ARAZİSİ: MUTLAK TARIM ARAZİLERİ, ÖZEL ÜRÜN ARAZİLERİ VE DİKİLİ TARIM ARAZİLERİ DIŞINDA KALAN, TOPRAK VE TOPOĞRAFİK SINIRLAMALARI NEDENİYLE ÜZERİNDE SADECE GELENEKSEL TOPRAK İŞLEMELİ TARIMIN YAPILDIĞI, YEREL ÖNEMİ OLAN VE KULLANIM KARARLARININ YEREL İHTİYAÇLARA GÖRE BELİRLENDİĞİ ARAZİLERDİR.

J) ÖRTÜ ALTI TARIM ARAZİLERİ: İKLİM VE DİĞER DIŞ ETKİLERİN OLUMSUZLUKLARININ KALDIRILMASI VEYA AZALTILMASI İÇİN CAM, NAYLON VE BENZERİ MALZEME KULLANILARAK OLUŞTURULAN ÖRTÜLER ALTINDA İLERİ TARIM TEKNİKLERİ KULLANILARAK TARIM YAPILAN ARAZİLERDİR.

K) SULU TARIM ARAZİSİ: DEVLET YATIRIMLARI İLE SULAMAYA AÇILMIŞ VEYA SULAMA PROJESİ KAPSAMINDA OLAN ARAZİLERDİR.

M) TARIMSAL AMAÇLI YAPILAR: TARIMSAL ÜRETİM İÇİN İHTİYAÇ DUYULAN YAPILAR İLE TARIMSAL ÜRÜNLERİN ÜRETİLDİKTEN SONRA İLK İŞLEME VE DEĞERLENDİRMESİNİ YAPMAK AMACIYLA İŞLETME İÇERİSİNDE İNŞA EDİLEN, İŞLETME SAHİBİNE AİT YAPILARDIR.

N) TARIMSAL AMAÇLI ENTEGRE YAPILAR: TARIMSAL ÜRÜNLERİN ÜRETİMİNDEN SONRA İŞLENEREK FİZİKSEL VEYA KİMYASAL ÖZELLİKLERİ DEĞİŞTİRİLİP BİR VEYA BİRDEN FAZLA YENİ ÜRÜNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİNİN YAPILDIĞI TESİSLERDİR.

O) ARSA; YERLEŞİM ALANLARI İÇİNDE VEYA DIŞINDA İLGİLİ KURULUŞLARDAN UYGUN GÖRÜŞ ALINARAK KULLANILAN PLANI ARAZİLERDİR.

Ö) YERLEŞİM ALANI: KONUT, KONAKLAMA, TURİZM, SANAYİ, ASKERİ VE BENZERİ AMAÇLARLA PLANLANARAK YAPILAŞMIŞ VEYA ESKİDEN BERİ BU AMAÇLA KULLANILAN PLANI BULUNMAYAN KASABA, BELDE VE KÖY YERLEŞİK ALANLARI İLE ARSA NİTELİĞİ KAZANMIŞ ARAZİLERDİR.” ŞEKLİNDEDİR.

TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASINI VE AMACINA UYGUN BİR ŞEKİLDE KULLANILMASINI SAĞLAMAK VE BU ALANLARIN HANGİ ZORUNLU HALLERDE TARIM DIŞI AMAÇLARLA KULLANILABİLECEĞİNE DAİR USUL VE ESASLARI BELİRLEMEK AMACIYLA ÇIKARILAN YÖNETMELİKTE GEÇEN KAVRAMLARIN TANIMLAMASI YAPILIRKEN, AMACI; TOPRAK EROZYONUNA YOL AÇMAYACAK ŞEKİLDE ARAZİLERİN EN YOĞUN TARIMSAL KULLANIMINI SAĞLAYACAK TARIMSAL KULLANIM VE MUHAFAZA TEDBİRLERİNİN BİR KOMBİNASYONUNA GÖTÜRECEK İLGİLİ BÜTÜN VERİLERİ BİR ARAYA GETİRMEK OLAN VE ARAZİ İŞLEME ŞEKİLLERİNİN BELİRLENMESİ ÇİFTLİK PLANLAMASI, TARIMI SINIRLAYAN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİNİ İFADE EDEN VE ÖNCEKİ DÜZENLEMELERDE DE YARARLANILAN ARAZİ KULLANMA KABİLİYET SINIFLAMASI SİSTEMİ İLE BİRLİKTE TARIM ARAZİLERİNİN ÖNEMİNE GÖRE YAPILAN TARIM ARAZİLERİ SINIFLAMASI VE BUNUNLA İLGİLİ TANIMLARA DA YER VERİLDİĞİ, TARIMSAL ARAZİLERİ, TARIMSAL ÜRETİMDEKİ ÖNEMİNE GÖRE DÖRT KATEGORİYE AYIRAN TARIM ARAZİLERİ ÖNEM SINIFLAMASI SİSTEMİNİN DE TARIM ARAZİLERİNİN AMAÇ DIŞI KULLANIMINI ÖNLEMEYE YÖNELİK OLDUĞU ANLAŞILMAKTADIR.

BU NEDENLE, YUKARIDA YAZILI MEVZUAT HÜKÜMLERİNİN DAVALI İDAREYE VERDİĞİ YETKİ ÇERÇEVESİNDE, BELLİ BİR ALANIN DÜZENLENMESİ AMACIYLA HAZIRLANAN VE GENEL DÜZENLEYİCİ KURALLAR İÇEREN YÖNETMELİKTE GEÇEN KAVRAMLARI TANIMLAYAN VE YUKARIDA BAHSEDİLEN DÜZENLEMELERDE HUKUKA AYKIRILIK GÖRÜLMEMİŞTİR.

YÖNETMELİĞİN 5.MADDESİNDE; "ARAZİNİN TARIM DIŞINA ÇIKARILIR NİTELİKTE OLUP OLMADIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE, SINIF TESPİTİ KULLANIM ŞEKLİ VE TARIMSAL ÖZELLİKLER ESAS ALINIR. İZİNLENDİRİLMESİ TALEP EDİLEN ARAZİ MUTLAK TARIM ARAZİSİ İSE BU YÖNETMELİĞİN 9,10,11 VE 13 ÜNCÜ MADDELERİNDE YER ALAN İSTİSNALAR HARİÇ, İL MÜDÜRLÜKLERİNCE DOĞRUDAN REDDEDİLİR. KARAR, GEREĞİ İÇİN İLGİLİSİNE, BİLGİ İÇİN HAZIRLANACAK RAPOR İLE BİRLİKTE BAKANLIĞA GÖNDERİLİR. DİĞER TALEPLER, İL MÜDÜRLÜKLERİNİN HAZIRLAYACAĞI TARIMSAL ETÜT RAPORU İLE BİRLİKTE, 7472 SAYILI ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSLİĞİ HAKKINDA KANUN VE BUNA BAĞLI OLARAK YÜRÜRLÜĞE KONULMUŞ BULUNAN TÜZÜĞÜN YETKİ VERDİĞİ TEKNİK ELEMANLARCA, "TE-STANDART-1" DAHİLİNDE TOPRAK ETÜTLERİ YAPILMAK ÜZERE, İLGİLİ BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİNE GÖNDERİLİR. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNCE EN KISA SÜREDE HAZIRLANAN TOPRAK ETÜT RAPOR VE HARİTALARI, İİ MÜDÜRLÜĞÜNE GÖNDERİLİR. İİ MÜDÜRLÜĞÜ İZİNLENDİRME KARARINI VERİR. KARARINI GEREĞİ İÇİN İLGİLİ KURULUŞLARA, İSTATİSTİK BİLGİ DERLENMESİ İÇİN BAKANLIĞA VE KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE BİLDİRİR." KURALI YERALMIŞ OLUP; DAVACI TARAFINDAN ANILAN MADDEDE YERALAN "İZİNLENDİRİLMESİ TALEP EDİLEN ARAZİ MUTLAK TARIM ARAZİSİ İSE BU YÖNETMELİĞİN 9,10,11 VE 13 ÜNCÜ MADDELERİNDE YER ALAN İSTİSNALAR HARİÇ, İL MÜDÜRLÜKLERİNCE DOĞRUDAN REDDEDİLİR." İBARESİNİN İPTALİ İSTENİLMEKTEDİR.

YÖNETMELİĞİN DAVA KONUSU EDİLMEYEN 4.MADDESİNDE, YÖNETMELİĞİN 2 İNCİ MADDESİNDE BELİRTİLEN KANUNLAR KAPSAMI DIŞINDA KALAN ALANLARDA, HER ÖLÇEKTEKİ BÖLGE PLANLARI, ÇEVRE DÜZENİ

PLANLARI, NAZIM İMAR PLANLARI, MEVZİİ İMAR PLANLARI, UYGULAMA İMAR PLANLARI VE BUNLARIN EKİ İMAR PLANLARI İLE YERLEŞİM ALANLARINDAKİ İLAVE İMAR PLANLARI İÇİN İHTİYAÇ DUYULAN ARAZİNİN TARIM DIŞI AMAÇLI FAALİYETLERE TAHSİSİNİN İL MÜDÜRLÜĞÜNÜN İZNİNE TABİ OLDUĞU BELİRTİLMİŞ, 5.MADDESİNDEKİ İPTALİ İSTENİLEN İBAREDE DE, İZİNLENDİRİLMESİ TALEP EDİLEN ARAZİNİN MUTLAK TARIM ARAZİSİ OLMASI HALİNDE YÖNETMELİĞİN 9.10.11. VE 13 ÜNCÜ MADDELERİNDE YERALAN İSTİSNALAR HARİÇ İİ MÜDÜRLÜĞÜNCE DOĞRUDAN REDDEDİLECEĞİ ÖNGÖRÜLMÜŞTÜR.

ANAYASANIN SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR VE ÖDEVLER BAŞLIKLI ÜÇÜNCÜ BÖLÜMÜNÜN KAMU YARARI BAŞLIKLI IIL.ALT BÖLÜMÜNDE YERALAN 45.MADDESİNDE, "DEVLET, TARIM ARAZİLERİ İLE ÇAYIR VE MERALARIN AMAÇ DIŞI KULLANILMASINI VE TAHRİBİNİ ÖNLEMEK, TARIMSAL ÜRETİM PLANLAMASI İLKELERİNE UYGUN OLARAK BİTKİSEL VE HAYVANSAL ÜRETİMİ ARTIRMAK MAKSADIYLA TARIM VE HAYVANCILIKLA UĞRAŞANLARIN İŞLETME ARAÇ VE GEREÇLERİNİN VE DİĞER GİRDİLERİNİN SAĞLANMASINI KOLAYLAŞTIRIR." HÜKMÜNÜN YER ALMASI, BU ANAYASAL GÖREVİ YÜRÜTMEK AMACI İLE 441 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME İLE KURULAN TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞININ DA TARIM ALANLARININ GAYESİNE UYGUN BİR ŞEKİLDE KULLANILMASINI SAĞLAMAK VE TARIM ALANLARININ GAYESİNE UYGUN BİR ŞEKİLDE KULLANILMASI İÇİN PRENSİP VE ESASLARI BELİRLEMEK GÖREVİNİN BULUNMASI KARŞISINDA, TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASI VE KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN AMAÇ MADDESİNDE DE BELİRTİLDİĞİ GİBİ DEVLETE, TARIM ARAZİLERİNİN AMAÇ DIŞI KULLANILMASINI VE TAHRİBİNİ ÖNLEME GÖREVİNİN VERİLDİĞİ ANLAŞILMAKTADIR.

BU GÖREVİN AMACINA UYGUN OLARAK YERİNE GETİRİLMESİNİ SAĞLAMAK, KAMU İHTİYAÇLARININ GEREKTİRDİĞİ DURUMLARDA, BU İHTİYAÇLARIN GİDERİLMESİNİ, ANAYASANIN VE KANUNUN KENDİSİNE VERDİĞİ GÖREVİN ASIL AMACINA AYKIRI OLMAMAK KOŞULUYLA OBJEKTİF KURALLARA BAĞLAMAK DAVALI İDARENİN GÖREV VE YETKİSİ DAHİLİNDE BULUNMAKTADIR.

ANILAN MADDE İSTİSNALARIN BELİRLENMESİNE İLİŞKİN BİR MADDE OLMAYIP ARAZİ ÖZELLİKLERİNİN VE YETENEK SINIFININ BELİRLENMESİ HUSUSUNU DÜZENLEDİĞİNDEN,KURAL OLARAK İZİNLENDİRİLMESİ TALEP EDİLEN ARAZİ MUTLAK TARIM ARAZİSİ İSE BU ARAZİLERE YÖNELİK TARIM DIŞINA ÇIKARILMA TALEPLERİNİN DOĞRUDAN REDDEDİLECEĞİNİ BELİRLEMEKTE,ANCAK BU KONUDA "YÖNETMELİĞİN 9,10,11 VE 13 ÜNCÜ MADDELERİNDE YER ALAN İSTİSNALAR HARİÇ" DEMEK SURETİYLE;BAŞVURU,ANILAN MADDELERDE SAYILAN İSTİSNALAR ARASINDA İSE İİ MÜDÜRLÜKLERİNE DEĞERLENDİRME YETKİSİ VERMEKTEDİR.OYSA MUTLAK TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASI AMACINA UYGUN OLARAK,İSTİSNALARI DEĞERLENDİRME KONUSUNDA, İL MÜDÜRLÜKLERİNE DEĞERLENDİRME YETKİSİ VERİLMESİ DAVALI İDAREYE ANAYASA VE YASA İLE VERİLEN GÖREVİN AMAÇ VE KAPSAMI İLE BAĞDAŞMADIĞI SONUCUNA VARILDIĞINDAN ANILAN DÜZENLEMEDE YER ALAN "BU YÖETMELİĞİN 9,10,11 VE 13 ÜNCÜ MADDELERİNDE YER ALANİSTİSNALAR HARİÇ" İBARESİNDE KAMU YARARI VE HUKUKA UYGUNLUK BULUNMAMAKTADIR.

YÖNETMELİĞİN 6.MADDESİNDE; "TARIM DIŞI MAKSATLA ARAZİ KULLANMAK İÇİN YAPILACAK' izin talepleri, arazinin doğal durumu ve mevcut kullanma şekli bozulmadan önce yapılır. Bozulan arazinin nitelikleri tespit edilemediği durumlarda ve dikili alanlarda kesme ve sökme yapılarak arazinin mevcut kullanma şekli bozulduktan sonra izin talebinde bulunulması halinde, tarımsal etüt ve toprak etüt raporu düzenlenmez, uygun görüş verilmez.

Ancak, arazinin doğal durumu her ne sebeple olursa olsun tahrip edilmesi halinde, arazinin bozulmayan kısmı veya benzer özellik gösteren bitişik konumdaki arazilerden yararlanılarak tarımsal etüt ve toprak etüt raporu düzenlenir,. tarım dışı amaçla kullanılıp kullanılmayacağı bu Yönetmelik hükümlerine göre İl Müdürlüğünce karara bağlanır." kuralı yeralmış olup, davacı tarafından anılan maddesinin 2.fıkrasının iptali istenilmektedir.

Maddenin 1.fıkrasında, tarım dışı maksatla arazi kullanmak için yapılacak izin taleplerinin arazinin doğal durumu ve mevcut kullanma şekli bozulmadan yapılacağı belirtilmesine ve bozulan arazinin niteliklerinin tespit edilemediği durumlarda ve dikili alanlarda kesme veya sökme yapılarak arazinin mevcut kullanma şekli bozulduktan sonra izin talebinde bulunulması halinde, tarımsal etüd ve toprak etüd raporunun düzenlenmeyeceği ve uygun görüş verilmeyeceği belirtilmesine rağmen, ikinci fıkrada, "arazinin doğal durumu her ne sebeple olursa olsun tahrip edilmesi halinde" ibaresi getirilerek birinci fıkra ile çelişki oluşturacak biçimde düzenleme yapılmıştır.

Arazinin doğal durumunun bozulma şekli için belli istisnalar (kazı, dolgu... vs) getirilmesi mümkün iken herhangi bir sınırlama belirtmeksizin düzenlemeye gidilmesi tarım arazilerinin amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önleme görevi ile bağdaşmamaktadır.

Tarım dışı maksatla arazi kullanmak için yapılan izin taleplerine konu arazinin, doğal durumunun tahrip edilmesine herhangi bir istisna getirmeden her ne sebeple olursa olsun tahrip edilen bu arazilerin tarım dışı amaçla kullanılabilmesine imkan tanıyan düzenlemede kamu yararına, yukarıda belirtilen yasal düzenlemelere ve yönetmeliğin amacına uygunluk bulunmamaktadır.

Yönetmeliğin Tarım Dışı Amaçla Kullanılamayacak Araziler başlıklı 7.maddesinde;tarım dışı amaçlarla kullanılmaya tahsis edilemeyecek araziler sayılırken Yönetmeliğin 11 ve 13.maddesinde belirtilen istisnalar bunlardan hariç tutulmuştur. Madde metninde iptali istenilen "11 ve 13 üncü" ibaresinde yeralan 11.maddede, tarımsal amaçlı yapılar,. 13.maddede ise plan değişikliği yapılmasının esasları açıklanmıştır.

Yönetmeliğin bütünlüğü içerisinde 11.maddede düzenlenen, tarımsal işletmenin ekonomik olarak yürütülmesini sağlamak için gerekli boyut, vas ıf ve hacimdeki tarımsal amaçlı yapılar ile 13.maddesindeki plan değişikliği sürecindeki plan kapsamına alınacak arazilerin tarım dışı amaçla kullanılamayacak arazilerden istisna tutulmasında mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmamaktadır.

Yönetmeliğin Tarım Dışı Kullanılacak Arazilerde Öncelik Sırası başlığını taşıyan 8.maddesinde; "Tarım dışı amaçlı arazi kullanım ihtiyaçları öncelikle marjinal tarım arazileri

içerisinden veya arazi kullanma kabiliyet sınıfı Vllı'SINIF OLAN ARAZİLERDEN KARŞILANIR. BU SINIF ARAZİLERDEN KARŞILANAMAMASI HALİNDE VII., VI., V., IV. VE III.SINIF KURU TARIM ARAZİLERİNDEN KARŞILANABİLİR. ANCAK, BU DURUMDA VII'sınıftan III.sınıfına doğru bir öncelik sırasının gözetilmesi zorunludur." kuralı yeralmakta, davacı tarafından, madde metnindeki "marjinal tarım arazileri içerisinden veya" ibaresinin iptali istenilmektedir.

Yönetmeliğin 3/i maddesinde, mutlak tarım arazisi, özel ürün arazileri ve dikili tarım arazileri dışında kalan toprak ve topoğrafik sınırlamaları nedeniyle üzerinde sadece geleneksel toprak işlemeli tarımın yapıldığı, yerel önemi olan ve kullanım kararlarının yerel ihtiyaçlara göre belirlendiği araziler olarak tanımlanan marjinal tarım arazilerinin diğer arazilere göre daha az verimli olup daha çok yerel ihtiyaçların karşılanması amacıyla ve ekolojik zorunluluktan dolayı tarımsal faaliyete tahsis edilen araziler olması nedeniyle tarım dışı amaçlı arazi kullanım ihtiyacının öncelikle bu arazilerden başlamasını öngören düzenlemede hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Yönetmeliğin 9.maddesinde, "Marjinal Tarım arazilerinden başlamak kaydıyla, daha uygun alternatif araziler bulunmadığı takdirde, aşağıda belirtilen genel maksatlar için gerçek ihtiyaca cevap verecek miktarlardaki diğer kuru tarım yapılan araziler ile ekonomik verim alınamayan dikili tarım arazileri, kamu yararının gözetilmesi ve tarımsal faaliyetlere zarar vermeyecek tedbirlerin alınması kaydıyla, tarım dışı faaliyetlere tahsis edilebilir." kuralı getirilmiş, anılan maddede;

b) Mevcut yerleşim alanlarına ilave olarak belediye veya mücavir alan sınırları içinde ilgili belediye tarafından imar planı yapılmak istenen yerlerde,

e) Katı atıkların etkisiz hale getirilmesi için yapılan tesisler ve ek tesisleri

f) Ceza infaz kurumları ve tutukevieri yapı ve tesisleri, bunlar arasında sayılmıştır.

Maddede tahsis koşulları belirlendiğinden ve kamu yararı ile tarımsal faaliyetlere zarar vermeme ilkelerinin dikkate alınması zorunluluğu getirildiğinden 9.maddede iptali istenilen "marjinal tarım arazilerinden başlamak kaydıyla "ibaresi ile aynı maddenin (b), (e) ve (f) fıkraları yönünden 2577 sayılı Yasanın 27.maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmediği anlaşıldığından anılan maddelere yönelik olarak yürütmenin durdurulması isteminin reddi gerekmektedir.

Yönetmeliğin 10.maddesinde; "tarım dışı amaçlarla kullanılabilecek sulu tarım arazileri ve diğer araziler gösterilmiş, anılan maddede; "sulu tarım arazileri tarım dışı amaçlı kullanımlara tahsis edilemez. Ancak, daha uygun alternatif alanlar tespit edilemediği durumlarda aşağıda belirtilen genel amaçlar için ihtiyaca cevap verecek miktarlardaki her sınıf ve özellikte tarım arazileri, tarımsal faaliyetlerin zarar görmemesi için gerekli tedbirlerin alınması şartıyla, tarım dışı faailiyetlere tahsis edilebilir.

a) Karayolları, demiryolları, köy yolları ve benzeri yollar,

b) Su temini ve enerji üretimi amaçlı baraj, gölet, elektrik santralleri, su kuyusu ve bunlara ait ek tesisler; ham petrol ve doğalgaz arama, üretim ve depolama tesisleri ile bunlara ait ek tesisler; santral yolu, şalt merkezi, direk, pilon, kök, trafo, enerji nakil hatları, cebri boru güzergahı, arıtma ve bunlara ait pompaj tesisleri ve güzergahları, trafik kontrol ve güvenlik istasyonları,

c) Milli savunma tesisleri, hava alanları ve ek tesisleri,

d) Sera ve Sera Organize Sanayi Bölgeleri.

Yukarıda belirtilen genel amaçlar için yapılan müracaatlar ii Müdürlüğü tarafından incelenir ve alternatif olmadığı kanaatine varılırsa uygun görüş verilir, alternatif alan tespiti halinde müracaat ii Müdürlüğü tarafından reddedilir, kararlar gereği için ilgili kuruluşa ve hazırlanan raporla birlikte istatistik bilgi edinilmesi için Bakanlığa gönderilir." kuralı yeralmıştır.

Davacı tarafından, 10.maddenin (b) fıkrasında yeralan "üretim ve depolama tesisleri ile bunlara ait ek tesisler "ibaresi ile (c) ve (d) fıkralarının ve son paragrafı n tümüyle iptali istenilmektedir.

Ham petrol ve doğal gaz arama, üretim ve depolama tesisleri ile bunlara ait ek tesisler, milli savunma tesisleri, hava alanları ve ek tesislerinin milli menfaatlere uygun olarak yapılmasında kullanılan tarım arazilerinin, tarımsal faaliyetlerin zarar görmemesi için gerekli tedbirlerin alınması şartıyla tarım dışı faaliyetlere tahsis edilmesinde kamu yararına aykırılıktan sözetmeye imkan bulunmadığı gibi, Sera ve Sera Organize Sanayi Bölgelerinin de yapısı gereği bu arazilere kurulmasında tarımsal arazilerin amacının dışında kullanılmasına yolaçacağından bahsetmeye imkan bulunmamaktadır.

Yönetmeliğin 11.maddesinde; "Çiftçiye ait tarımsal işletmenin ekonomik olarak yürütülmesini sağlamak için gerekli boyut, hacim ve vasıfta; kümes, ahır, ağıı, depo, soğuk hava deposu, yemlik ve yem hazırlama tesisleri, mandıra, balık üretim tesisleri, arı hane, su ve yem deposu, gübre ve silaj çukuru ile ilgili olarak Bayındırlık ve iskan Müdürlüğü veya Belediyelere yapılan müracaatlar ii Müdürlüğüne intikal ettirilir. ii Müdürlüğü bu talepleri inceler ve bu tesislerin, yukarda belirtilen özelliklere uyan tesislerden olması alinde, arazi sınıflarına bakılmaksızın toplam kullanım alanı 5000 m2 yi geçmemek kaydıyla izin vererek, hazırlanacak tarımsal etüt raporu ile birlikte Bakanlığa istatistik bilgi edinilmesi için gönderir.

Tarımsal üretimi teşvik etmek maksadıyla, alternatif alan bulunamaması halinde plan ve projeleri İl Müdürlüğünce incelenip, tarımsal nitelikli olduğuna karar verilen, tarımsal ürünlerin işlenmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili tesisler için ihtiyaç duyulan tarım arazileri, işletmenin toplam arazi varlığının 2/100'İNİ GEÇMEYECEK ŞEKİLDE, ARAZİ SINIFINA BAKILMAKSIZIN İL MÜDÜRLÜĞÜNCE TARIM DIŞI KULLANIMA TAHSİS EDİLİR." KURALI YERALMIŞ OLUP, İPTALİ İSTENİLEN 2. FIKRADA ÖNCELİKLE, TARIMSAL ÜRETİMİ TEŞVİK ETMEK MAKSADIYLA ALTERNATİF ALAN BULUNAMAMASI HALİNDE TARIMSAL NİTELİKLİ OLDUĞUNA KARAR VERİLEN, TARIMSAL ÜRÜNLERİN İŞLENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ İLE İLGİLİ TESİSLER İÇİN İHTİYAÇ DUYULAN TARIM ARAZİLERİNDEN BAHSEDİLMİŞTİR.

HANGİ YAPILARIN TARIMSAL NİTELİKLİ VEYA TARIMSAL ÜRETİMİ TEŞVİK EDER NİTELİKTE OLDUĞUNA DAVALI İDARECE KARAR VERİLMESİNDE, DAVALI İDARENİN KURULUŞ KANUNUNDA VERİLEN GÖREV VE YETKİLER ÇERÇEVESİNDE MEVZUATA AYKIRILIK BULUNMAMAKTADIR.

KALDI Kİ, MADDENİN İLK PARAGRAFINDA TARIMSAL İŞLETMENİN EKONOMİK OLARAK İŞLETİLMESİ İÇİN GEREKLİ OLDUĞU BELİRTİLEN VE SAYMA YOLUYLA SINIRLAMALAR GETİRİLEN TESİSLER İÇİN TARIMSAL ÜRETİMİ TEŞVİK AMAÇLI DÜZENLEME YAPILMASINDA KAMU YARARINA DA AYKIRILIK GÖRÜLMEMİŞTİR.

YÖNETMELİĞİN 13.MADDESİNDE; "BU YÖNETMELİĞİN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNDEN ÖNCE ONAYLAMIŞ OLAN HER TÜR VE ÖLÇEKTEKİ PLANLARDA, TARIM ARAZİSİ OLARAK KALAN ALANLARDA VE MÜCAVİR ALAN VE BELEDİYE SINIRLARI İÇİNDE VE DIŞINDA YAPILACAK HER TÜR ZORUNLU PLAN DEĞİŞİKLİKLERİ VE BU ALANLARDA YER ALAN TARIM ARAZİLERİNİN KULLANIMA AİT KARARLAR ALINMADAN ÖNCE İİ MÜDÜRLÜĞÜNÜN UYGUN GÖRÜŞÜNÜN ALINMASI ESASTIR. PLANLARDA VE SINIRLARDA YAPILACAK DEĞİŞİKLİKLER İÇİN, 1/25000 VEYA DAHA BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTALARLA BİRLİKTE İL MÜDÜRLÜĞÜNE MÜRACAAT EDİLİR.

İL MÜDÜRLÜĞÜ AŞAĞIDAKİ ZORUNLU HALLER İÇİN PLAN DEĞİŞİKLİĞİ İZNİNİ VEREBİLİR:

A) PLANLI ALAN BELEDİYE VEYA MÜCAVİR ALANI İÇERİSİNDE İSE; BELEDİYE HİZMETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ VE ALT YAPI TESİSLERİ İÇİN İNŞA EDİLECEK YAPILARA YÖNELİK İLGİLİ BELEDİYE TARAFINDAN YAPILAN ARAZİ TALEPLERİ,

B) PLANLI ALAN BELEDİYE VEYA MÜCAVİR ALANI İÇİNDE VEYA DIŞINDA OLMASI HALİNDE;

1) TARIMSAL ÜRETİMİ TEŞVİK ETMEK AMACIYLA KURULMUŞ TARIMSAL ÜRÜNLERİN İŞLENMESİ VE

DEĞERLENDİRİLMESİ İLE İLGİLİ ENTEGRE NİTELİKLİ SANAYİ TESİSLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE REKABET GÜCÜNÜN ARTIRILMASI İÇİN, MEVCUT YAPILARA İLAVE TESİSLERİN KURULMASINA YÖNELİK ARAZİ TALEPLERİ,

2) DİĞER SANAYİ TESİSLERİNİN BULUNDUĞU PLANLI ALANLARDA; SANAYİ TESİSLERİNİN REKABET GÜCÜNÜN ARTTIRILMASI İÇİN İHTİYAÇ DUYULAN, İLERİ TEKNOLOJİ KULLANIMI SAĞLAYARAK ÜRETİMİ ARTIRACAK VE MEVCUT TESİSLERLE ENTEGRE ÇALIŞMA ZORUNLULUĞU BULUNAN İLAVE TESİSLERİN KURULMASINA YÖNELİK ARAZİ TALEPLERİ,

BU MADDE KAPSAMINDA YUKARIDA SAYILAN ZORUNLU HALLER İÇİN İHTİYAÇ DUYULAN ARAZİLER; ÖNCELİKLE TARIM DIŞI KULLANIM PLANI BULUNAN TESİSLERE SINIR VE DÜŞÜK POTANSİYELİ KURU TARIM ARAZİLERİNDEN KARŞILANIR; EĞER BÖYLE BİR ARAZİ YOK İSE GERÇEK İHTİYACA CEVAP VERECEK MİKTARDA ALAN MEVCUT PLANLI ALANA SINIRI OLAN DİĞER TARIM ARAZİLERDİNDEN KARŞILANABİLİR." HÜKMÜ GETİRİLMİŞ OLUP, DAVACI TARAFINDAN ANILAN MADDENİN İLK PARAGRAF HARİÇ TÜMÜYLE İPTALİ İSTENİLMEKTEDİR.

3046 SAYILI YASA UYARINCA BAKANLIĞI TEMSİLEN İİ SEVİYESİNDE KURULAN VE BAKANLIĞIN BAĞLI OLDUĞU TÜM MEVZUATI UYGULAMAKLA GÖREVLİ VE SORUMLU BULUNAN İL MÜDÜRLÜKLERİNİN TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASI VE KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNDEN ÖNCE HER TÜR VE ÖLÇEKTEKİ PLANLARDA TARIM ARAZİSİ OLARAK KALAN ALANLARDA VE MÜCAVİR ALAN VE BELEDİYE

SINIRLARI İÇİNDE VE DIŞINDA YAPILACAK HER TÜRLÜ ZORUNLU PLAN DEĞİŞİKLERİ VE BU ALANLARDA YER ALAN TARIM ARAZİLERİNİN KULLANIMINA DAİR KARAR ALINMADAN ÖNCE UYGUN GÖRÜŞÜNÜN ALINMASINI ÖNGÖREN DÜZENLEMEDE, İDARENİN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİNE AYKIRILIK BULUNMADIĞI GİBİ, GELİŞEN ÜLKE İHTİYAÇLARI GÖZÖNÜNE ALINARAK DÜZENSİZ, PLANSIZ VE DAHA ÇOK ARAZİ KAYBINA YOLAÇACAK ŞEKİLDE BU İHTİYAÇLARIN KARŞILANMASINI ÖNLEMEK AMACIYLA GETİRİLEN DÜZENLEMENİN KAMU YARARINA UYGUN OLDUĞU SONUCUNA VARILMIŞTIR.

AÇIKLANAN NEDENLERLE, 13.6.2003 TARİH VE 25137 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASI VE KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN 3. MADDESİNİN E,G,L,İ,J,K,M,N,O,Ö FIKRALARINA VE 11. MADDENİN 2. PARAGRAFINA YÖNELİK YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMİNİN REDDİNE OYBİRLİĞİYLE, 5. MADDESİNDE YERALAN" BU YÖNETMELİĞİN 9,10,11 VE 13'üncü" maddelerinde yeralan istisnalar hariç" ibaresinin ve 6. maddesinin 2. paragrafına yönelik yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne oybirliğiyle, 7. maddesinin ilk paragrafındaki "11 ve 13 üncü" ibaresine, 8. maddesindeki "marjinal tarım arazileri içerisinden veya" ibaresine, 9. maddenin ilk paragrafındaki "marjinal tarım arazilerinden başlamak kaydıyla veya" ibaresine ve (b), (e) ve (f) fıkralarına, 10. maddesinin (b) fıkrasındaki "üretim ve depolama tesisleri ile bunlara ait ek tesisler" ibaresine ve (c) ve (d) fıkraları ile son paragrafına, 13. maddesinin ilk paragraf hariç tüm bölümlerine yönelik yürütmenin durdurulması isteminin reddine oyçokluğuyla 20.1.2004 tarihinde karar verildi.

Başkan
Zafer  KANTARCIOGLU

Üye
Ali  ÖZTÜRK

Üye
Ahmet BAŞPINAR

Üye
Orhun YET

Üye
Suna TÜRKOĞLU

   T.C. DANIŞTAY
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2003/3518

AZLlK OYU

Dava; 13.6.2003 tarih ve 25137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin e, g, i, i, j, k, m, n, o , ö fıkralarının, 5. maddesinde yeralan "izinlendirilmesi talep edilen arazi mutlak tarım arazisi ise bu yönetmeliğin 9, 10, 11 ve 13 üncü maddelerinde yer alan istisnalar hariç ii Müdürlüklerince doğrudan reddedilir" ibaresinin, 6. maddesinin 2. paragrafının tümüyle, 7. maddesinin ilk paragrafındaki "11 ve 13'ÜNCÜ" İBARESİNİN, 8.MADDESİNDEKİ "MARJİNAL TARIM ARAZİLERİ İÇERİSİNDEN VEYA" İBARESİNİN, 9. MADDESİNİN İLK PARAGRAFINDAKİ "MARJİNAL TARIM ARAZİLERİNDEN BAŞLAMAK KAYDIYLA" İBARESİNİN VE B, E VE F FIKRALARININ TÜMÜYLE, 10. MADDESİNİN B FIKRASINDA YERALAN "ÜRETİM VE DEPOLAMA TESİSLERİ İLE BUNLARA AİT EK TESİSLER" İBARESİNİN VE C VE D FIKRALARININ TÜMÜYLE, 10.MADDESİNİN SON PARAGRAFININ TÜMÜYLÜ, 11.MADDESİNİN 2. FIKRASININ, 13.MADDESİNİN İLK PARAGRAF HARİÇ TÜM BÖLÜMLERİNİN İPTALİ İSTEMİYLE AÇILMIŞTIR.

ANAYASANIN SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR VE ÖDEVLER BAŞLIKLI ÜÇÜNCÜ BÖLÜMÜNÜN KAMU YARARI BAŞLIKLI IIL.ALT BÖLÜMÜNDE YER ALAN VE TARIM, HAYVANCILIK VE BU ÜRETİM DALLARINDA ÇALIŞANLARIN KORUNMASI BAŞLIKLI 45.MADDESİNDE "DEVLET, TARIM ARAZİLERİ İLE ÇAYIR VE MERALARIN AMAÇ DIŞI KULLANILMASINI VE TAHRİBİNİ ÖNLEMEK, TARIMSAL ÜRETİM PLANLAMASI İLKELERİNE UYGUN OLARAK BİTKİSEL VE HAYVANSAL ÜRETİMİ ARTIRMAK MAKSADIYLA TARIM VE HAYVANCILIKLA UĞRAŞANLARIN İŞLETME ARAÇ VE GEREÇLERİNİN VE DİĞER GİRDİLERİNİN SAĞLANMASINI KOLAYLAŞTIRIR..." HÜKMÜ YER ALMIŞTIR.

ANAYASA'da öngörülen bu görevi yürütmek amacı ile 441 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı kurulmuş, 2.maddesinin (t) bendinde Tarım alanlarının gayesine uygun bir şekilde kullanılmasını sağlamak, denetlemek ve ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak, adı geçen Bakanlığın görevleri arasında sayılmıştır.

Yukarıdan itibaren belirtilen Anayasa ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığının kuruluşu ile ilgili Kanun Hükmünde Kararname hükümleri, Devlete, tarım arazilerinin amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önleme görevini vermiştir.

Bu görevin amacına uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak, kamu ihtiyaçlarının gerektirdiği durumlarda, bu ihtiyaçların giderilmesini, Anayasanın ve Kanunun kendisine verdiği görevin asıl amacına aykırı olmamak koşuluyla objektif koşullara bağlamak davalı idarenin görevi ve yetkisindedir.

Yönetmeliğin 9. maddesinde; " Marjinal tarımarazilerinden başlamak kaydıyla, daha uygun alternatif araziler bulunmadığı takdirde, aşağıda belirtilen genel maksatlar için gerçek ihtiyaca cevap verecek miktarlardaki diğer kuru tarım yapılan araziler ile ekononmik verim alınamayan dikili tarım arazileri, kamu yararının gözetilmesi ve tarımsal faaliyetlere zarar vermeyecek tedbirlerin alınması kaydıyla, tarım dışı faaliyetlere tahsis edilebilir." Kuralı getirilmiş, anılan madde de;

b) Mevcut yerleşim alanlarına ilave olarak belediye veya mücavir alan sınırları içinde

ilgili belediye tarafından imar planı yapılmak istenen yerlerde,

e) Katı atıkların etkisiz hale getirilmesi için yapılan tesisler ve ek tesisleri,

f) Ceza infaz kurumları ve tutukevieri yapı ve tesisleri bunlar arasında sayılmıştır.

Oysa, aynı yönetmeliğin 8. maddesinde, tarım dışı amaçlı arazi kullanım ihtiyaçları öncelikle marjinal tarım arazileri içeresinden veya arazi kullanma kabiliyet sınıfı Vllı'SINIF OLAN ARAZİLERDEN KARŞILANIR. BU SINIF ARAZİLERDEN KARŞILANAMAMASI HALİNDE Vİİ., Vİ., V., LV. VE IIL.SINIF KURU TARIM ARAZİLERİNDEN KARŞILANABİLİR. ANCAK BU DURUMDA VII.SLNLFTAN IIL.SINIFA DOĞRU BİR ÖNCELİK SIRASININ GÖZETİLMESİ ZORUNLUDUR KURALI GETİRİLEREK, TARIM DIŞINDA KULLANILACAK ARAZİLERDE BİR ÖNCELİK SIRASI BELİRLENMİŞTİR.

9. MADDEDE, KAMU YARARININ GÖZETİLMESİ VE TARIMSAL FAALİYETLERE ZARAR VERMEYECEK TEDBİRLERİN ALINMASI KAYDIYLA TARIM DIŞI FAALİYETLERE TAHSİS EDİLEBİLECEK ARAZİLER GÖSTERİLMİŞTİR. ANCAK, 9.MADDENİN DAVA KONUSU EDİLEN (B), (E) VE (F) FIKRALARINDA BAHSEDİLEN YAPI VE TESİSLERİ İLE YERLERİN, YÖNETMELİĞİN 8.MADDESİNDE ÖNGÖRÜLEN ÖNCELİK SINIRLANDIRMASININ DIŞINDA TUTULMASINA OLANAK BULUNMADIĞINDAN, ANILAN FIKRALARDA YERALAN DÜZENMELERİN, DEVLETİN TARIM ARAZİLERİNİN AMAÇ DIŞI KULLANILMASINI VE TAHRİBİNİ ÖNLEME GÖREVİYLE BAĞDAŞMADIĞI, DÜZENLEMEDE KAMU YARARINA VE MEVZUATA UYGUNLUK BULUNMADIĞI SONUCUNA VARILMIŞTIR.

YÖNETMELİĞİN 10.MADDESİNDE, SULU TARIM ARAZİLERİNİN TARIM DIŞI AMAÇLI KULLANIMLARA TAHSİS EDİLEMEYECEĞİ KURALA BAĞLANIRKEN, DAHA UYGUN ALTERNATİF ALANLAR TESPİT EDİLEMEDİĞİ DURUMLARDA MADDEDE BELİRTİLEN GENEL AMAÇLAR İÇİN İHTİYACA CEVAP VERECEK MİKTARLARDAKİ HER SINIF VE ÖZELLİKTE TARIM ARAZİLERİNİN, TARIMSAL FAALİYETLERİN ZARAR GÖRMEMESİ İÇİN GEREKLİ TEDBİRLERİN ALINMASI ŞARTIYLA TARIMDIŞI FAALİYETLERE TAHSİS EDİLEBİLECEĞİ BELİRTİLEREK, BU KURALA İSTİSNA GETİRİLMİŞ, MADDENİN (B) FIKRASINDA YERALAN ÜRETİM VE DEPOLAMA TESİSLERİ İLE BUNLARA AİT EK TESİSLER, (C) FIKRASINDA, MİLLİ SAVUNMA TESİSLERİ, HAVAALANIARI VE EK TESİSLERİ, (D) FIKRASINDA, SERA VE SERA ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ BU GENEL AMAÇLAR ARASINDA SAYILMIŞTIR.

BU MADDEDE DE, 8.MADDEDE ÖNGÖRÜLEN TARIM DIŞINDA KULLANILACAK ARAZİLERDE ÖNCELİK SIRASINI BELİRLEYEN KURALIN GENİŞLETİLMESİ SURETİYLE, TARIM ALANLARININ AMAÇ DIŞINDA KULLANILMAMASI ASIL HEDEFİNİN DIŞINA ÇIKILDIĞI VE DÜZENLEMEDE KAMU YARARINA UYGUNLUK BULUNMADIĞI ANLAŞILMAKTADIR.

YÖNETMELİĞİN 13.MADDESİNDE YERALAN VE DAVA KONUSU EDİLEN DÜZENLEMELERE GELİNCE;

YUKARIDA DA BAHSEDİLDİĞİ GİBİ, TARIM ARAZİLERİNİN AMAÇ DIŞI KULLANILMAMASI ESASTIR. BU İLKENİN AKSİNE TARIM ALANLARININ AMAÇ DIŞI KULLANIMI ANCAK, BU KONUDA KAMU YARARI BULUNMASI VE TARIMSAL GELİŞMENİN ENGELLENMEMESİ DURUMUNDA MÜMKÜNDÜR. DAVA KONUSU DÜZENLEMENİN SINIRLI TARIM ARAZİLERİNİ TAHRİP OLMASINA VE KAMU YARARININ ZEDELENMESİNE NEDEN OLACAĞI ANLAŞILDIĞINDAN AMAÇ DIŞI KULLANIMA OLANAK TANIYAN YÖNETMELİK KURALI HUKUKA AYKIRIBULUNMAKTADIR.

YÖNETMELİĞİN 7.MADDESİNDE, TARIM DIŞI AMAÇLA KULLANILAMAYACAK ARAZİLER SAYILIRKEN YÖNETMELİĞİN 11 VE 13.MADDELERİNDE BELİRTİLEN İSTİSNALAR HARİÇ TUTULMUŞTUR. IPTALİ İSTENİLEN "11 VE 13 ÜNCÜ" İBARESİNDEKİ MADDELERDE YERALAN DÜZENLEMELERDE YUKARIDA BAHSEDİLEN TARIM ARAZİLERİNİN AMAÇ DIŞI KULLANILMAMASI ESASINA AYKIRI BULUNDUĞUNDAN ANILAN DÜZENLEMEDE MEVZUATA UYARLIK GÖRÜLMEMİŞTİR. ÜYE AHMET BAŞPINAR BU GÖRÜŞE KATILMAMIŞTIR.

AÇIKLANAN NEDENLERLE, TARIM ARAZİLERİNİN KORUNMASI VE KULLANILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN 7.MADDESİNİN İLK PARAGRAFINDAKİ "11 VE 13'üncü" ibaresinin, 9. maddesinin ilk paragrafındaki "marjinal tarım arazilerinden başlamak kaydıyla" ibaresinin ve (b), (e) ve (f) fıkralarının, 10.maddesinin (b) fıkrasında yeralan "üretim ve depolama tesisleri ile bunlara ait ek tesisler "ibaresinin ve (c) ve (d) fıkralarının ve 10.maddenin son paragrafının, 13.maddenin ilk paragraf hariç tüm bölümlerinin yürütülmesinin durdurulması gerektiği oyu ile çoğunluğun kararına katılmıyoruz..

Üye Ahmet BAŞPıNAR
Üye Orhun YET

T.C. DANIŞTAY
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2003/3518

AZLlK OYU

Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin "Tarım Dışı Kullanılacak Arazilerde Öncelik Sırası" başlığını taşıyan 8.maddesinde;" Tarım dışı amaçlı arazi kullanım ihtiyaçları öncelikle marjinal tarım arazileri içerisinden veya arazi kullanma kabiliyet sınıfı Vllı'SINIF OLAN ARAZİLERDEN KARŞILANIR. BU SINIF ARAZİLERDEN KARŞILANAMAMASI HALİNDE VII., VI., V., IV. VE IIL.SINIF KURU TARIM ARAZİLERİNDEN KARŞILANABİLİR. ANCAK, BU DURUMDA VLI'sınıftan IIl.sınıfına doğru bir öncelik sırasının gözetilmesi zorunludur." kuralı yeralmakta, davacı tarafından, madde metnindeki "marjinal tarım arazileri içerisinden veya" ibaresinin iptali istenilmektedir.

Yönetmeliğin dava konusu edilmeyen 3/f maddesinde; "Arazi Kullanma Kabiliyet Sınıflaması toprağı korumak ve özelliklerine uygun olarak planlı ve dengeli bir şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla I'DEN Vİİİ YE KADAR YAPILAN SINIFLAMADIR". ŞEKLİNDE TANIMLANMIŞTIR.

BUNA GÖRE, 8.MADDEDE YUKARIDA YAPILAN TANIMLAMAYA UYGUN OLARAK TARIM DIŞI AMAÇLI ARAZİ KULLANIM İHTİYAÇLARININ ÖNCELİKLE ARAZİ KULLANMA KABİLİYET SINIFI Vİİİ OLAN ARAZİLERDEN KARŞILANACAĞINA, BU SINIF ARAZİLERDEN KARIŞLANMAMASI HALİNDE Vİ., V., IV. VE İİİ. SINIF KURU TARIM ARAZİLERİNDEN KARŞILANABİLECEĞİNE VE BU DURUMDA ÖNCELİK SIRASININ GÖZETİLMESİNİN ZORUNLU OLDUĞUNA İLİŞKİN DÜZENLEME YAPILMIŞKEN, BU SINIFLAMAYI VE SIRALAMAYI BOZACAK ŞEKİLDE MADDE METNİNE "MARJİNAL TARIM ARAZİLERİNDEN BAŞLAMAK KAYDIYLA" İBARESİNİN KONULMASINDA MEVZUATA UYGUNLUK BULUNMADIĞI GİBİ, BU DÜZENLEMENİN TARIM ARAZİLERİNİN AMAÇ DIŞI KULLANILMAMASI ESASINA AYKIRI OLDUĞU VE DEVLETİN TARIM ARAZİLERİNİN AMAÇ DIŞI KULLANILMASINI VE TAHRİBİNİ ÖNLEME GÖREVİYLE BAĞDAŞMADIĞI SONUCUNA ULAŞILDIĞINDAN, 8.MADDEDEKİ "MARJİNAL TARIM ARAZİLERİNDEN BAŞLAMAK KAYDIYLA VEYA" İBARESİNE YÖNELİK YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMİNİN KABULÜ GEREKTİĞİ OYU İLE ÇOĞUNLUĞUN KARARINA KATILMIYORUM

ÜYE
AHMET BAŞPINAR

ŞK/17.2.2004

Tüm Hukuki Çalışmalarımız »

Google Windows Live Yahoo! MyWeb Del.icio.us Technorati Digg Facebook Twitter Sık Kullanılanlar e-Posta Gönder RSS Haber Kaynağı

ADANA ·  ANTALYA ·  AYDIN ·  BALIKESİR ·  BURSA ·  ÇANAKKALE ·  DENİZLİ ·  DİYARBAKIR ·  ERZURUM ·  ESKİŞEHİR ·  GAZİANTEP ·  HATAY ·  İSTANBUL ·  İZMİR
KAYSERİ ·  KAHRAMANMARAŞ ·  KONYA ·  MANİSA ·  MERSİN ·  MUĞLA ·  RİZE ·  SAMSUN ·  ŞANLIURFA ·  TEKİRDAĞ ·  TRABZON ·  VAN

COPYRIGHT © 2004-2014 TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI
KARANFİL SK. 28/18 06640 KIZILAY / ANKARA
TEL: 444 1 966   FAKS: (+90) 312 418 51 98   e-POSTA: zmo@zmo.org.tr

Oda aidatlarınızı kredi kartınızla güvenli bir ortamda ödeyebilirsiniz.
ÜYE HAKLARI VE GÜVENLİ AİDAT ÖDEME 
 

Key İnternet Hizmetleri Ltd. Şti.