YAPI DENETİMİ HAKKINDA KANUN" İLE İLGİLİ ODA GÖRÜŞLERİMİZ

GENEL MERKEZ
24.06.2003 (Son Güncelleme: 24.06.2003 14:17:10)

SAYIN AHMET NECDET SEZER
CUMHURBAŞKANI

ANKARA

SAYIN CUMHURBAŞKANIM,

TBMM TARAFINDAN KABUL EDİLEN VE ONAYINIZA SUNULAN “YAPI DENETİMİ HAKKINDA KANUN” İLE İLGİLİ ODA GÖRÜŞLERİMİZ, AŞAĞIDA SUNULMUŞTUR.

TBMM’NİN, MUHALEFETİN KATILMADIĞI BİR OTURUMDA, ANAYASA MAHKEMESİ’NİN GEREKÇELİ KARARININ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMASINI BEKLEMEDEN, ACELE İÇİNDE BU YASAYI KABUL ETMESİ, HUKUK DEVLETİ İLKESİ İLE BAĞDAŞMAMAKTADIR. ONAYINIZA SUNULAN YASA, ANAYASA MAHKEMESİ’NİN 24.06.2001 TARİHLİ KARARIYLA İPTAL ETTİĞİ VE YÜRÜTMEYİ DURDURDUĞU 595 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN, BAZI DEĞİŞİKLİKLER YAPILARAK YASA OLARAK DÜZENLENMİŞ ŞEKLİDİR. 595 SAYILI KHK'nın iptali üzerine yasal boşluk oluştuğu savının aksine, 3194 sayılı İmar Yasası'NIN HÜKÜMLERİ HALEN GEÇERLİDİR. "MUHTELİF AFETLERDE CAN VE MAL GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMAK" GEREKÇESİNE KARŞIN, BU YASA İLE ÜLKEMİZDE 1. DERECE DEPREM BÖLGESİNE GİREN 32 İLDEN, SADECE 13 PİLOT BÖLGE SEÇİLMİŞTİR. ONAYLAMANIZ HALİNDE; BU YASA 19 İLDE; 3194 SAYILI İMAR YASASI İSE DİĞER İLLERDE UYGULANACAKTIR Kİ, BU DURUM YASAL BOŞLUĞUN DOLDURULMASININ AKSİNE, YENİ BİR YASAL KARGAŞA YARATACAKTIR. ODA'mız, bu yasanın amacının, 595 sayılı KHK gereğince kurulmuş ve yapı denetimi konusunda ticari faaliyetlerine son verilmiş yapı denetim kuruluşlarının çalışmalarını sürdürmelerine olanak sağlanmasına yönelik olduğunu düşünmektedir.

Gerek iptal edilen 595 sayılı KHK, gerekse onayınıza sunulan Yasa; yaşadığımız depremlerden sonra toplumun tüm kesimlerince benimsenen yapı denetimini düzenleme amacıyla hazırlanmasına karşın, denetimi kamunun elinden alarak, kâr amaçlı şirketlere devreden düzenlemelerdir. TMMOB ve bağlı odaların etkinliği ortadan kaldırılmakta, yapı denetimi alanı bakanlık ile özel şirketlere devredilmektedir. Müteahhitliği tanımlamayan ve sınırlandırmayan, yapı denetiminin bedelini yapı sahibine ödeten, kamuya ait yapı ve tesisleri kâr amaçlı denetim şirketlerinin denetimi dışında bırakarak bu alanı özel inşaatlarla sınırlayan, yapı denetim kuruluşlarının sigorta yaptırması zorunluluğunu kaldıran, yapılan sigorta bedellerinin iade durumunu belirtmeyen, TMMOB Yasasına karşın vize ve onay koşulunu ilgili idare ile sınırlayan (Md.2/a), Yapı Denetim Komisyonunu sadece Bakanlık yetkililerinden oluşturan bu Yasa; Anayasanın bir çok maddesine açıkça aykırıdır.

Yasanın 13. maddesinin b) ve c) bendleri, daha önce Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın tek yanlı tasarrufu ile gündeme getirilen ve TMMOB ve bağlı odaların tepkisini çeken “uzman mühendis ve mimarlık” koşullarını düzenleyen 601 sayılı KHK ile, 6235 sayılı TMMOB Yasası ve 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Yasalarına eklenen, ek ve geçici maddeleri kaldırmaktadır. Bu ülke, yaz-boz yöntemiyle hazırlanarak gündeme getirilip uygulamaya konulan, sonra da kaldırılan yasalar mezarlığı olmayı hak etmemektedir.

Sayın Cumhurbaşkanım,

Zemin özellikleri uygun olmayan alanlarda yapılan binaların dayanıklılığı ve sağlamlığı ne olursa olsun, deprem hasarı kaçınılmazdır. Yapı denetimi, bu anlamda sürecin son ve önemli bir halkasıdır. Bilindiği gibi, yapılaşmanın mekanı topraktır ve çağdaş bir yapılaşma süreci uygun yer seçimi ile başlar. Bölge ve kent planlaması, uygun yer seçimi, arazi kullanımı, çevre özellikleri ve zemin etüdünden sonra kurulacak yapının denetimi ile sağlıklı bir yapılaşma sürecinden söz etmek olanaklıdır. Söz konusu yasa, yapı denetimini sadece proje denetimi boyutuna indirgemekte ve bu alanda da, meslek odalarının toplum yararına, bilim ve tekniğe göre yapacakları denetimi işlemez kılmaktadır.

ODA’mız, çağdaş bir yapılaşma sürecini tüm boyutlarıyla kapsayacak ve toprak rantı kaygısı yerine kamu yararını ön planda tutacak yasal düzenlemelerin yaşama geçirilmesiyle, yapı denetimi de dahil, sağlıklı bir yerleşme politikasına ulaşılacağına inanmaktadır.

Belli şirketlerin kâr amaçlı faaliyetlerine devam etmesine olanak sağlayacak bu yasayı bir kez daha görüşülmek üzere iade etmenizi diliyoruz. Günümüze kadar, hukuk devleti olmamız yönünde sergilediğiniz olumlu tavırdan aldığımız güç, bizlere bu konuda umut vermektedir.

En derin saygılarımla.

Prof. Dr. Gürol ERGİN
Başkan
Yönetim Kurulu Adına

Okunma Sayısı: 1932