TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI BURSA ŞUBESİ’NDEN B-REÇETE UYARISI
ÜRETİMDE AKSAMALAR VE VERİM KAYIPLARI YAŞANABİLİR"
3. GÖZ: TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI BURSA ŞUBESİ’NDEN B-REÇETE UYARISI - 17.06.2026
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi, 1 Temmuz 2026 tarihinde ülke genelinde yürürlüğe girecek olan B-Reçete Takip Sistemi ile ilgili kapsamlı bir çalışma raporu hazırlayarak Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlara sundu. Bursa Şube Başkanı Veli Koç imzasıyla hazırlanan raporda, yeni sistemin hedeflerinin olumlu olduğu belirtilirken, uygulama aşamasında ortaya çıkabilecek ciddi sorunlara dikkat çekildi.
Bitki Koruma Ürünlerinin Uygulanması ve Denetimine Dair Yönetmelik, 13 Aralık 2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmış ve pilot iller dışında kalan tüm illerde 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe gireceği açıklanmıştı. Yönetmelikle birlikte üreticilerin satın aldığı bitki koruma ürünleri, bu ürünlerin hangi parsellerde kullanıldığı ve hasat bilgileri elektronik ortamda kayıt altına alınacak. Bakanlık tarafından hayata geçirilecek B-Reçete Takip Sistemi ile tarımsal üretimde izlenebilirliğin artırılması, bitki koruma ürünlerinin kayıt altına alınması ve gıda güvenliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Ancak TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi tarafından hazırlanan raporda, sistemin mevcut haliyle uygulanmasının hem üreticiler hem de sektörde faaliyet gösteren işletmeler açısından önemli sorunlar doğurabileceği ifade edildi.
REÇETE YAZACAK UZMAN YETERSİZ
Raporda ilk dikkat çekilen konu reçete yazma yetkisine sahip uzman sayısının yetersizliği oldu. Bitki hastalıkları ve zararlılarıyla mücadelede zamanın son derece kritik olduğu belirtilen raporda, hastalık ve zararlıların biyolojik dönemlerinin kısa süreli olduğu, bu nedenle ilaçlama kararlarının çoğu zaman birkaç gün içerisinde alınması gerektiği vurgulandı.
Mevcut durumda reçete yazma yetkisine sahip uzman sayısının oldukça sınırlı olduğuna dikkat çekilen raporda, üreticilerin ihtiyaç duydukları anda bu hizmete ulaşmalarının mümkün olmayabileceği belirtildi. Özellikle kırsal bölgelerde ve yoğun üretim yapılan dönemlerde sistemin ciddi tıkanıklıklar oluşturabileceği ifade edildi.
Raporda ayrıca reçete yazma yetkisine sahip kişilerin hangi ilçelerde görev yaptıklarının üreticiler tarafından bilinmediği belirtilerek, yetkili uzmanların kamuoyuna açık şekilde ilan edilmesi gerektiği kaydedildi.
Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi, uzman eksikliğinin giderilmemesi halinde üreticilerin mücadele işlemlerini zamanında gerçekleştiremeyeceğini, bunun da doğrudan ürün kayıplarına, kalite düşüşlerine ve ekonomik zararlara yol açacağını belirtti.
SMS DOĞRULAMA SİSTEMİ ÜRETİCİYİ ZORLAYABİLİR
Raporda ele alınan bir diğer önemli konu ise satış işlemlerinde uygulanması planlanan SMS doğrulama sistemi oldu. Yeni sistem kapsamında bitki koruma ürünlerinin satışında üreticinin cep telefonuna gönderilecek doğrulama kodunun kullanılması öngörülüyor.
Ancak Türkiye'deki üretici profilinin göz önüne alınması gerektiği belirtilen raporda, özellikle ileri yaşta bulunan ve teknolojiyi etkin kullanamayan çok sayıda çiftçinin bulunduğuna dikkat çekildi.
Bazı üreticilerin akıllı telefon kullanamadığı, bazı bölgelerde ise iletişim altyapısının yeterli olmadığı belirtilirken, SMS doğrulama sisteminin uygulamada ciddi aksaklıklara yol açabileceği ifade edildi.
Raporda çözüm olarak üretici kayıtlarına yalnızca üreticinin değil, çocukları, çalışanları veya yakınlarına ait alternatif telefon numaralarının da tanımlanabilmesi önerildi.
HOBİ BAHÇELERİ VE PEYZAJ ALANLARI İÇİN BELİRSİZLİK VAR
Bursa Şubesi tarafından hazırlanan raporda, yeni sistemin ticari üretim dışında kalan alanlarda nasıl uygulanacağına ilişkin belirsizliklerin bulunduğu da ifade edildi.
Yeni yönetmelik hükümlerine göre ticari tarımsal faaliyet yürütmeyen kişi ve kurumların bitki koruma ürünlerine erişiminde sorun yaşanabileceği belirtildi.
Bu kapsamda küçük ölçekli hobi bahçeleri, site bahçeleri, özel peyzaj alanları, belediyelere ait parklar ve kamu kurumlarının geniş yeşil alanlarının bulunduğu hatırlatıldı. Söz konusu alanlarda yürütülecek mücadele çalışmalarında kullanılacak bitki koruma ürünlerinin hangi yöntemle temin edileceğinin netleştirilmesi gerektiği ifade edildi.
AKADEMİK DOZ İLE SAHA GERÇEĞİ AYNI DEĞİL
Raporda dikkat çekilen en önemli teknik konulardan biri de bitki koruma ürünlerinin miktarlarının belirlenmesi oldu. Bitki koruma ürünlerinin ruhsatlarında yer alan dozların teorik değerler olduğu belirtilirken, sahadaki uygulamaların çok farklı şartlarda gerçekleştirildiği ifade edildi. Bitki yaşı, ağaç büyüklüğü, dikim sıklığı, budama sistemi, terbiye şekli, bölgesel iklim farklılıkları ve arazi yapısının ihtiyaç duyulan ürün miktarını doğrudan etkilediği kaydedildi. Ayrıca uygulama sonrasında meydana gelen ani yağışlar nedeniyle ilaçlamanın tekrarlanmasının gerekebildiği belirtildi. Yeni sistemde üreticilere verilecek ürün miktarları belirlenirken bu değişkenlerin dikkate alınmaması halinde, üreticilerin ihtiyaç duydukları miktarda ürüne ulaşamayabileceği ve bunun da mücadele başarısını ciddi şekilde düşüreceği vurgulandı.
RUHSATLI ÜRÜN BULUNMAYAN HASTALIKLAR VAR
Raporun önemli bölümlerinden birini de ruhsat sorunu oluşturdu.
Türkiye'de üretimi yapılan birçok tarımsal üründe bazı hastalık ve zararlılar için ruhsatlı bitki koruma ürünü bulunmadığı belirtilen raporda, bu durumun yıllardır devam eden bir sorun olduğu ifade edildi.
Üreticilerin zaman zaman ruhsatlı alternatif bulunamayan hastalık ve zararlılarla karşı karşıya kaldığı belirtilirken, B-Reçete sisteminin devreye girmesiyle birlikte bu alanlarda sorunların daha da büyüyebileceği kaydedildi.
Raporda, ruhsatlı ürün bulunmayan durumlarda üreticilerin ihtiyaç duyduğu koruma ürünlerine erişememesi halinde hem ürün kayıplarının hem de kalite kayıplarının kaçınılmaz olacağı ifade edildi.
BAYİLER ARASI SATIŞ KISITLAMASI TEDARİK ZİNCİRİNİ BOZABİLİR
Bursa Şubesi raporunda sektör temsilcilerini yakından ilgilendiren bir başka konu da satış sistemi oldu. Yeni uygulamayla birlikte toptancıdan bayiye ve bayiden üreticiye satış dışındaki işlemlerin yasaklanmasının planlandığı belirtilirken, bunun sahada önemli sorunlar oluşturabileceği ifade edildi.
Özellikle yoğun mücadele dönemlerinde bazı bölgelerde ürün stoklarının tükenebildiği belirtilen raporda, bu gibi durumlarda bayilerin ihtiyaç duydukları ürünleri başka bayilerden veya yetkili satıcılardan temin edememesinin ciddi sıkıntılar yaratacağı vurgulandı. Bu durumun hem üreticiyi hem de ticari işletmeleri zor durumda bırakacağı belirtilirken, mücadele zamanının kaçırılması nedeniyle verim ve kalite kayıplarının yaşanabileceği ifade edildi. Raporda çözüm olarak yetki belgesine sahip toptancı ve bayiler arasındaki satışların serbest bırakılması önerildi.
BELEDİYE RUHSATLARI DA AYRI BİR SORUN
Raporda yalnızca B-Reçete sistemi değil, sektörün mevcut sorunlarına da yer verildi.
Bitki koruma ürünü bayilerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı süreçlerinde belediyelerden kaynaklanan ciddi bürokratik sorunlarla karşılaştığı belirtildi.
Bazı bölgelerde ruhsat süreçlerinin uzun sürdüğü, farklı uygulamaların sektörde mağduriyet oluşturduğu ifade edildi.
BAYİLER ÜRETİCİYE ÜCRETSİZ DANIŞMANLIK VERİYOR
Raporda bitki koruma ürünü bayilerinin yalnızca satış yapan işletmeler olmadığına özellikle vurgu yapıldı.Üreticilerin büyük bölümünün günlük üretim faaliyetlerinde ilk olarak bayilere danıştığı belirtilirken, bayilerin üreticiye ücretsiz teknik danışmanlık hizmeti sunduğu ifade edildi.
Birçok üreticinin hastalık, zararlı ve bitki besleme konularında ilk bilgiyi bayilerden aldığı belirtilirken, sektörün bu yönünün de göz önünde bulundurulması gerektiği kaydedildi.
ÇİFTÇİNİN EN BÜYÜK BANKASI BAYİLER HALİNE GELDİ
Raporun dikkat çeken son bölümünde ise tarımsal finansman konusu ele alındı.
Artan üretim maliyetleri nedeniyle üreticilerin önemli bir bölümünün girdilerini vadeli olarak temin ettiği belirtilirken, bitki koruma ürünü bayilerinin fiilen bir finans kuruluşu gibi çalıştığı ifade edildi.
Üreticilere çoğu zaman hasat sonrasında ödeme imkânı sağlandığı belirtilen raporda, bayilerin üstlendiği finansman yükünün her geçen yıl arttığı vurgulandı.
Bu nedenle hazırlanacak tüm düzenlemelerde yalnızca üreticilerin değil, üretime destek veren bayilerin de dikkate alınması gerektiği ifade edildi.
RAPOR BAKANLIK VE İLGİLİ KURUMLARA SUNULDU
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi Başkanı Veli Koç tarafından hazırlanan çalışma raporu Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili kurum ve kuruluşlara sunuldu.
Raporda, B-Reçete Takip Sistemi'nin temel hedeflerinin desteklendiği ancak uygulama aşamasında ortaya çıkabilecek sorunların önceden görülerek gerekli düzenlemelerin yapılmasının büyük önem taşıdığı vurgulandı.
Bursa Şubesi, üreticilerin mağduriyet yaşamaması, tarımsal üretimde verim ve kalite kayıplarının önlenmesi, sektörün tüm paydaşlarının sisteme uyum sağlayabilmesi ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin korunabilmesi için raporda yer alan önerilerin dikkate alınmasını istedi.
Haber-Muharrem Değirmen / 3. Göz HRA
Haberin kaynağına ulaşmak için lütfen : TIKLAYINIZ
Bitki Koruma Ürünlerinin Uygulanması ve Denetimine Dair Yönetmelik, 13 Aralık 2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmış ve pilot iller dışında kalan tüm illerde 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe gireceği açıklanmıştı. Yönetmelikle birlikte üreticilerin satın aldığı bitki koruma ürünleri, bu ürünlerin hangi parsellerde kullanıldığı ve hasat bilgileri elektronik ortamda kayıt altına alınacak. Bakanlık tarafından hayata geçirilecek B-Reçete Takip Sistemi ile tarımsal üretimde izlenebilirliğin artırılması, bitki koruma ürünlerinin kayıt altına alınması ve gıda güvenliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Ancak TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi tarafından hazırlanan raporda, sistemin mevcut haliyle uygulanmasının hem üreticiler hem de sektörde faaliyet gösteren işletmeler açısından önemli sorunlar doğurabileceği ifade edildi.
REÇETE YAZACAK UZMAN YETERSİZ
Raporda ilk dikkat çekilen konu reçete yazma yetkisine sahip uzman sayısının yetersizliği oldu. Bitki hastalıkları ve zararlılarıyla mücadelede zamanın son derece kritik olduğu belirtilen raporda, hastalık ve zararlıların biyolojik dönemlerinin kısa süreli olduğu, bu nedenle ilaçlama kararlarının çoğu zaman birkaç gün içerisinde alınması gerektiği vurgulandı.
Mevcut durumda reçete yazma yetkisine sahip uzman sayısının oldukça sınırlı olduğuna dikkat çekilen raporda, üreticilerin ihtiyaç duydukları anda bu hizmete ulaşmalarının mümkün olmayabileceği belirtildi. Özellikle kırsal bölgelerde ve yoğun üretim yapılan dönemlerde sistemin ciddi tıkanıklıklar oluşturabileceği ifade edildi.
Raporda ayrıca reçete yazma yetkisine sahip kişilerin hangi ilçelerde görev yaptıklarının üreticiler tarafından bilinmediği belirtilerek, yetkili uzmanların kamuoyuna açık şekilde ilan edilmesi gerektiği kaydedildi.
Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi, uzman eksikliğinin giderilmemesi halinde üreticilerin mücadele işlemlerini zamanında gerçekleştiremeyeceğini, bunun da doğrudan ürün kayıplarına, kalite düşüşlerine ve ekonomik zararlara yol açacağını belirtti.
SMS DOĞRULAMA SİSTEMİ ÜRETİCİYİ ZORLAYABİLİR
Raporda ele alınan bir diğer önemli konu ise satış işlemlerinde uygulanması planlanan SMS doğrulama sistemi oldu. Yeni sistem kapsamında bitki koruma ürünlerinin satışında üreticinin cep telefonuna gönderilecek doğrulama kodunun kullanılması öngörülüyor.
Ancak Türkiye'deki üretici profilinin göz önüne alınması gerektiği belirtilen raporda, özellikle ileri yaşta bulunan ve teknolojiyi etkin kullanamayan çok sayıda çiftçinin bulunduğuna dikkat çekildi.
Bazı üreticilerin akıllı telefon kullanamadığı, bazı bölgelerde ise iletişim altyapısının yeterli olmadığı belirtilirken, SMS doğrulama sisteminin uygulamada ciddi aksaklıklara yol açabileceği ifade edildi.
Raporda çözüm olarak üretici kayıtlarına yalnızca üreticinin değil, çocukları, çalışanları veya yakınlarına ait alternatif telefon numaralarının da tanımlanabilmesi önerildi.
HOBİ BAHÇELERİ VE PEYZAJ ALANLARI İÇİN BELİRSİZLİK VAR
Bursa Şubesi tarafından hazırlanan raporda, yeni sistemin ticari üretim dışında kalan alanlarda nasıl uygulanacağına ilişkin belirsizliklerin bulunduğu da ifade edildi.
Yeni yönetmelik hükümlerine göre ticari tarımsal faaliyet yürütmeyen kişi ve kurumların bitki koruma ürünlerine erişiminde sorun yaşanabileceği belirtildi.
Bu kapsamda küçük ölçekli hobi bahçeleri, site bahçeleri, özel peyzaj alanları, belediyelere ait parklar ve kamu kurumlarının geniş yeşil alanlarının bulunduğu hatırlatıldı. Söz konusu alanlarda yürütülecek mücadele çalışmalarında kullanılacak bitki koruma ürünlerinin hangi yöntemle temin edileceğinin netleştirilmesi gerektiği ifade edildi.
AKADEMİK DOZ İLE SAHA GERÇEĞİ AYNI DEĞİL
Raporda dikkat çekilen en önemli teknik konulardan biri de bitki koruma ürünlerinin miktarlarının belirlenmesi oldu. Bitki koruma ürünlerinin ruhsatlarında yer alan dozların teorik değerler olduğu belirtilirken, sahadaki uygulamaların çok farklı şartlarda gerçekleştirildiği ifade edildi. Bitki yaşı, ağaç büyüklüğü, dikim sıklığı, budama sistemi, terbiye şekli, bölgesel iklim farklılıkları ve arazi yapısının ihtiyaç duyulan ürün miktarını doğrudan etkilediği kaydedildi. Ayrıca uygulama sonrasında meydana gelen ani yağışlar nedeniyle ilaçlamanın tekrarlanmasının gerekebildiği belirtildi. Yeni sistemde üreticilere verilecek ürün miktarları belirlenirken bu değişkenlerin dikkate alınmaması halinde, üreticilerin ihtiyaç duydukları miktarda ürüne ulaşamayabileceği ve bunun da mücadele başarısını ciddi şekilde düşüreceği vurgulandı.
RUHSATLI ÜRÜN BULUNMAYAN HASTALIKLAR VAR
Raporun önemli bölümlerinden birini de ruhsat sorunu oluşturdu.
Türkiye'de üretimi yapılan birçok tarımsal üründe bazı hastalık ve zararlılar için ruhsatlı bitki koruma ürünü bulunmadığı belirtilen raporda, bu durumun yıllardır devam eden bir sorun olduğu ifade edildi.
Üreticilerin zaman zaman ruhsatlı alternatif bulunamayan hastalık ve zararlılarla karşı karşıya kaldığı belirtilirken, B-Reçete sisteminin devreye girmesiyle birlikte bu alanlarda sorunların daha da büyüyebileceği kaydedildi.
Raporda, ruhsatlı ürün bulunmayan durumlarda üreticilerin ihtiyaç duyduğu koruma ürünlerine erişememesi halinde hem ürün kayıplarının hem de kalite kayıplarının kaçınılmaz olacağı ifade edildi.
BAYİLER ARASI SATIŞ KISITLAMASI TEDARİK ZİNCİRİNİ BOZABİLİR
Bursa Şubesi raporunda sektör temsilcilerini yakından ilgilendiren bir başka konu da satış sistemi oldu. Yeni uygulamayla birlikte toptancıdan bayiye ve bayiden üreticiye satış dışındaki işlemlerin yasaklanmasının planlandığı belirtilirken, bunun sahada önemli sorunlar oluşturabileceği ifade edildi.
Özellikle yoğun mücadele dönemlerinde bazı bölgelerde ürün stoklarının tükenebildiği belirtilen raporda, bu gibi durumlarda bayilerin ihtiyaç duydukları ürünleri başka bayilerden veya yetkili satıcılardan temin edememesinin ciddi sıkıntılar yaratacağı vurgulandı. Bu durumun hem üreticiyi hem de ticari işletmeleri zor durumda bırakacağı belirtilirken, mücadele zamanının kaçırılması nedeniyle verim ve kalite kayıplarının yaşanabileceği ifade edildi. Raporda çözüm olarak yetki belgesine sahip toptancı ve bayiler arasındaki satışların serbest bırakılması önerildi.
BELEDİYE RUHSATLARI DA AYRI BİR SORUN
Raporda yalnızca B-Reçete sistemi değil, sektörün mevcut sorunlarına da yer verildi.
Bitki koruma ürünü bayilerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı süreçlerinde belediyelerden kaynaklanan ciddi bürokratik sorunlarla karşılaştığı belirtildi.
Bazı bölgelerde ruhsat süreçlerinin uzun sürdüğü, farklı uygulamaların sektörde mağduriyet oluşturduğu ifade edildi.
BAYİLER ÜRETİCİYE ÜCRETSİZ DANIŞMANLIK VERİYOR
Raporda bitki koruma ürünü bayilerinin yalnızca satış yapan işletmeler olmadığına özellikle vurgu yapıldı.Üreticilerin büyük bölümünün günlük üretim faaliyetlerinde ilk olarak bayilere danıştığı belirtilirken, bayilerin üreticiye ücretsiz teknik danışmanlık hizmeti sunduğu ifade edildi.
Birçok üreticinin hastalık, zararlı ve bitki besleme konularında ilk bilgiyi bayilerden aldığı belirtilirken, sektörün bu yönünün de göz önünde bulundurulması gerektiği kaydedildi.
ÇİFTÇİNİN EN BÜYÜK BANKASI BAYİLER HALİNE GELDİ
Raporun dikkat çeken son bölümünde ise tarımsal finansman konusu ele alındı.
Artan üretim maliyetleri nedeniyle üreticilerin önemli bir bölümünün girdilerini vadeli olarak temin ettiği belirtilirken, bitki koruma ürünü bayilerinin fiilen bir finans kuruluşu gibi çalıştığı ifade edildi.
Üreticilere çoğu zaman hasat sonrasında ödeme imkânı sağlandığı belirtilen raporda, bayilerin üstlendiği finansman yükünün her geçen yıl arttığı vurgulandı.
Bu nedenle hazırlanacak tüm düzenlemelerde yalnızca üreticilerin değil, üretime destek veren bayilerin de dikkate alınması gerektiği ifade edildi.
RAPOR BAKANLIK VE İLGİLİ KURUMLARA SUNULDU
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi Başkanı Veli Koç tarafından hazırlanan çalışma raporu Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili kurum ve kuruluşlara sunuldu.
Raporda, B-Reçete Takip Sistemi'nin temel hedeflerinin desteklendiği ancak uygulama aşamasında ortaya çıkabilecek sorunların önceden görülerek gerekli düzenlemelerin yapılmasının büyük önem taşıdığı vurgulandı.
Bursa Şubesi, üreticilerin mağduriyet yaşamaması, tarımsal üretimde verim ve kalite kayıplarının önlenmesi, sektörün tüm paydaşlarının sisteme uyum sağlayabilmesi ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin korunabilmesi için raporda yer alan önerilerin dikkate alınmasını istedi.
Haber-Muharrem Değirmen / 3. Göz HRA
Haberin kaynağına ulaşmak için lütfen : TIKLAYINIZ
Okunma Sayısı: 11
Fotoğraf Galerisi
