Samsun Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Samsun Şube Başkanı Havva Bayzat, çeltik fiyatlarına ilişkin basın açıklaması yaptı. Basın açıklaması metnini ZMO Samsun Şube Başkanı Havva Bayzat okudu. Açıklamada, Samsun’da çeltik üreticilerinin büyük bir belirsizlik ve ekonomik çıkmazla karşı karşıya olduğu belirtilerek, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) hasat döneminin ortasına gelinmesine rağmen henüz çeltik alım fiyatı açıklamamasına tepki gösterildi.

GİRDİ MALİYETLERİ KATLANIRKEN ÜRETİCİ FİYATLARI BASKILANIYOR

Ülkemizin ve Karadeniz Bölgesi’nin 231 bin dekar ve 183 bin ton üretim ile en önemli çeltik üretim merkezlerinden biri olan Samsun’da, üreticilerimiz büyük bir belirsizlik ve ekonomik çıkmazla karşı karşıyadır. Hasat döneminin ortasına gelinmesine rağmen, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) henüz bir çeltik alım fiyatı açıklamamıştır. Devletin ilgili kurumu olan TMO’nun sessizliği, piyasayı serbest piyasa aktörlerinin insafına bırakmakta ve üreticimizin emeğini değersizleştirmektedir.

Çeltik üreticisi bu sezon mazot, gübre, tohum, ilaç ve sulama elektriği gibi temel üretim girdilerinde %100’ü aşan maliyet artışlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Maliyetler bu denli yüksekken, TMO’nun fiyat vermemesi piyasada belirsizliğe yol açmış ve tüccarın çeltik alım fiyatlarını maliyetin bile altına çekmesine zemin hazırlamıştır. Üretici, borçlarını ödeyebilmek için ürününü zararına satmaya zorlanmaktadır.

İTHALAT SİLAHI YERLİ ÜRETİCİYİ VURUYOR

Hasat döneminde ya da hemen öncesinde başvurulan kontrolsüz çeltik ve pirinç ithalatı, yerli çeltik fiyatlarını yapay bir şekilde baskılamaktadır. Yabancı çiftçiyi fonlayan ithalat politikaları, kendi topraklarında bin bir emekle üretim yapan Samsun ve dolayısıyla Türk çiftçisinin belini bükmektedir. İthalat, anlık bir çözüm gibi sunulsa da uzun vadede yerli üretimi bitirme noktasına getiren büyük bir tehdittir.

ARADAKİ UÇURUM KİME GİDİYOR? ÜRETİCİ-TÜKETİCİ MAKASI

Bugün tarlada üreticiden yok pahasına, maliyet sınırında alınan çeltik, market raflarında tüketicinin karşısına fahiş fiyatlarla çıkmaktadır. Üretici fiyatı ile tüketici fiyatı arasındaki bu devasa fark ne yazık ki üretene de tüketene de yaramamaktadır.

Peki, bu aradaki fark kime gidiyor?

Bu fark; tarladaki emeği ucuza kapatıp raflarda fahiş kârlar elde eden aracılara, büyük tedarikçilere ve zincir marketlerin kontrolsüz kâr hırslarına gitmektedir. Çiftçi kazanamazken, vatandaşımız en temel gıda maddesi olan pirinci fahiş fiyatlara tüketmek zorunda kalmaktadır. Aracılık sistemi ve piyasa denetimsizliği, emeği sömürmektedir.

ZMO SAMSUN ŞUBESİ OLARAK ACİL ÇAĞRIMIZDIR

TMO, üreticiyi zarar ettirmeyecek, refah payı içeren çeltik taban fiyatını derhal açıklamalıdır. Fiyat açıklamakta gecikilen her gün, üreticinin topraktan kopmasına neden olmaktadır.

Hasat döneminde ithalat tamamen durdurulmalı, yerli üretici gümrük vergileri ve doğru politikalarla korunmalıdır.

Üretici ile tüketici arasındaki zincir denetlenmeli, aracıların ve zincir marketlerin haksız kazanç elde etmesinin önüne geçilmelidir.

Tarım bir ülkenin milli güvenlik meselesidir. Çeltik üreticimizin toprağına küsmesi, yarın pirinçte tamamen dışa bağımlı olmamız demektir. Emeğin, alın terinin ve tüketicinin ucuz gıdaya erişim hakkının savunucusu olmaya devam edeceğiz.

      Mehmet Rebii ÖZDEMİR