Türkiye’nin ve Karadeniz Bölgesi’nin en önemli çeltik üretim merkezlerinden biri olan Samsun’da üreticiler, hasat döneminin ortasına gelinmesine rağmen açıklanmayan alım fiyatları nedeniyle büyük bir ekonomik krizle baş başa kaldı.

Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Samsun Şube Başkanı Havva Yurdunuseven Bayzat, konuya ilişkin yaptığı basın açıklamasında, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) sessizliğinin piyasayı serbest piyasa aktörlerinin insafına bıraktığını belirtti.

TMO ALIM FİYATINI AÇIKLAMADI

Samsun’un 231 bin dekar alanda gerçekleştirilen 183 bin tonluk üretimle çeltik sektörünün can damarlarından biri olduğunu hatırlatan Bayzat, TMO’nun belirsiz tutumunu eleştirdi. Hasat dönemi yarılanmış olmasına rağmen resmi bir alım fiyatının duyurulmamasının üreticinin emeğini değersizleştirdiğini ifade eden Bayzat, devletin ilgili kurumlarının derhal sorumluluk alması gerektiğini vurguladı.

GİRDİ MALİYETLERİ YÜZDE YÜZÜ AŞTI

Çeltik üreticisinin bu sezon mazot, gübre, tohum, ilaç ve sulama elektriği gibi temel kalemlerde yüzde 100’ü aşan maliyet artışlarıyla mücadele ettiğini belirten ZMO Şube Başkanı Bayzat, "Maliyetler bu denli yüksekken TMO’nun fiyat vermemesi piyasada büyük bir belirsizlik yarattı. Bu durum, tüccarın alım fiyatlarını maliyetin dahi altına çekmesine zemin hazırlıyor. Çiftçimiz borçlarını ödeyebilmek için ürününü zararına satmaya zorlanmaktadır" dedi.

KONTROLSÜZ İTHALAT YERLİ ÜRETİCİYİ VURUYOR

Hasat döneminde veya hemen öncesinde başvurulan çeltik ve pirinç ithalatının yerli piyasayı yapay şekilde baskıladığına değinen Bayzat, yabancı çiftçiyi destekleyen politikaların Türk tarımına zarar verdiğini ifade etti. İthalatın kısa vadeli bir çözüm gibi sunulsa da uzun vadede yerli üretimi bitirme noktasına getiren büyük bir tehdit oluşturduğunu kaydetti.

TARLA İLE RAF ARASINDAKİ UÇURUM BÜYÜYOR

Üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkına dikkat çeken Bayzat, sorunun sadece çiftçiyi değil tüm toplumu etkilediğini vurgulayarak, "Tarlada üreticiden yok pahasına alınan çeltik, market raflarında tüketicinin karşısına fahiş fiyatlarla çıkıyor. Aradaki bu devasa fark ne üretene ne de tüketene yaramaktadır. Bu kazanç; tarladaki emeği ucuza kapatıp raflarda fahiş kârlar elde eden aracılara, büyük tedarikçilere ve zincir marketlerin denetimsiz kâr hırslarına gitmektedir” ifadelerine yer verdi.

TARIM MİLLİ GÜVENLİK MESELESİDİR

Pirinçte dışa bağımlılık riskine işaret eden ZMO Samsun Şubesi, sorunların çözümü için acil çağrıda bulunarak, şunları söyledi: “TMO, üreticiyi zarar ettirmeyecek ve refah payı içeren çeltik taban fiyatını zaman kaybetmeden duyurmalıdır. Hasat döneminde ithalat tamamen durdurulmalı, yerli üretici gümrük vergileri ve doğru tarım politikalarıyla korunmalıdır. Üretici ile tüketici arasındaki tedarik zinciri sıkı bir şekilde denetlenmeli, aracıların haksız kazanç elde etmesinin önüne geçilmelidir.”

Bayzat, açıklamalarını "Tarım bir ülkenin milli güvenlik meselesidir. Çeltik üreticimizin toprağa küsmesi, yarın pirinçte tamamen dışa bağımlı olmamız demektir. Emeğin ve tüketicinin ucuz gıdaya erişim hakkının savunucusu olmaya devam edeceğiz" diyerek tamamladı.

Ersin SARIALİOĞLU